Ban de pil, gebruik condooms

Vrij veilig – en dus niet met de pil in je lijf, vindt Sofie Rozendaal.

Een bulldozer aan het werk bij een kolenmijn in Kentucky. 40 procent van de uitstoot van CO2 in de VS komt door kolen. Het is de meest vervuilende energiebron. Foto AFP

Last van acne of overbeharing heb ik niet. Ook niet van overmatig bloedverlies. Ik ben een gezonde vrouw, met een doorsnee menstruatie.

Voor mij is er geen medische noodzaak de anticonceptiepil te gebruiken. Toch zou iedere huisarts mij die geven als ik erom vroeg. Het lijkt iets dat bij vrouw-zijn hoort. Terwijl het grote gevolgen kan hebben voor de gezondheid. In mijn optiek gaan we veel te makkelijk met synthetische hormonen om.

In een tijdschrift vertelt een bezorgde moeder over haar tienjarige dochter. Het meisje is sinds kort ongesteld. De moeder vraagt zich af of haar dochter aan de pil mag. Een huisarts reageert en zegt dat dit prima is. De voordelen zijn aanzienlijk: controle over de cyclus en minder bloedverlies. Over eventuele nadelen wordt niet geschreven.

Dat is raar.

Ik was vijfentwintig toen ik aan de pil ging, en ook mijn huisarts stelde me gerust. Ik zou er nauwelijks iets van merken, zei hij. Binnen drie maanden had ik twee grotere cupmaten, met heftige groeipijnen en al. Ik werd somber. Tijdens de stopweek had ik migraineaanvallen, die had ik nooit eerder gehad. De pil bleek zo’n negatief effect op me te hebben dat ik er resoluut mee ben gestopt.

Ik kon die keuze maken, omdat ik mijn lijf goed ken en weet hoe het ‘hoort’ te voelen. Maar hoe is dat voor een jong meisje, dat nog geen idee heeft hoe haar lichaam in elkaar zit? Hoe kan zij haar lijf ooit echt leren kennen als het van jongs af aan wordt volgestopt met hormonen?

In de afgelopen 25 jaar zijn mogelijk 27 vrouwen gestorven door bijwerkingen van de Diane-35-pil. Inmiddels zijn er duizenden vrouwen overgestapt naar een ander middel: hormoonspiraaltje, Nuvaring, de prikpil. Toch bevestigt de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie dat iedere vorm van hormonale anticonceptie risico’s met zich meebrengt. Maar in de aflevering ‘Fatale Pil’ van tv-programma Zembla, die 24 oktober werd uitgezonden, blijkt dat huisartsen nauwelijks naar de medische achtergrond van hun patiënten informeren. Terwijl dat grote gevolgen kan hebben voor hun gezondheid.

Natuurlijk ligt de verantwoordelijkheid ook bij ons vrouwen zelf. Het lijkt wel alsof we gezondheidsrisico’s op de koop toe nemen, alleen maar omdat wij degenen zijn die zwanger kunnen worden. Dat is wel een erg zware last, vind ik.

‘Heftig genot ervaren’

Waarom gaan vrouwen eigenlijk aan de pil? Uit Brits onderzoek, van het Guttmachter Instituut, blijkt dat een op de drie vrouwen dit doet wegens menstruatieklachten of acne. Anderen nemen de pil om controle te hebben over hun cyclus. Ook kwam ik als reden tegen dat vrouwen een ‘heftig genot ervaren op het moment dat de man zijn zaad in haar spuit’. Persoonlijk deel ik dit gevoel niet, maar het laat wel de hoofdreden zien: seks kunnen hebben in z’n natuurlijke vorm.

Om zwangerschap kan het niet gaan: om dat te voorkomen ben je niet per definitie aangewezen op de pil. Naast het koperspiraaltje (waarmee je kans hebt op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap), is er een veel simpelere optie: het condoom. Vrijwel net zo betrouwbaar als hormonale anticonceptie, als je er zorgvuldig mee omgaat.

Volgens Soa Aids Nederland stopt meer dan de helft van de mensen met vaste relatie binnen drie maanden met condoomgebruik. Vooral mannen sturen daarop aan. Uit onderzoek van de Rutgers Nisso Groep blijkt dat ze condoomgebruik negatiever ervaren dan vrouwen. Het lijkt wel alsof mannen het uit principe niet willen. Toen ik achttien was en niet aan de pil wilde voor een vriendje was dat zelfs het breekpunt van onze verkering. „Alle meisjes zijn aan de pil”, pruilde hij.

Dat is dus het probleem: omdat het zo massaal wordt gebruikt, al dan niet op instigatie van de man, lijken maar weinig vrouwen stil te staan bij eventuele nadelen. Soms hebben pilgebruiksters niet eens door welke negatieve effecten ’t heeft tot ze ermee stoppen, zoals ook blijkt uit het boek Eb en vloed van hormonen van Leo van der Zijde. Vage kwalen verdwijnen. Van hoofdpijn, eczeem tot darmklachten aan toe. Vrouwen worden opgewekter, hun libido gaat omhoog. Ze zeggen ‘meer zichzelf’ te zijn. Dat kan kloppen, want er is een relatie tussen hormonen en emoties: door pilgebruik vlakt dat af.

Als je condooms gebruikt, heb je die problemen niet. De enige prijs die je daarvoor betaalt, is dat je ’m in the heat of the moment erbij moet pakken. Ik weet niet hoe vaak u seks heeft, maar zeven dagen per week de pil slikken met kans op negatieve gevolgen, of een paar keer per week een condoom tevoorschijn halen: ik teken voor dat laatste.