‘Verzekerde rechtsbijstand mag zelf zijn advocaat kiezen’

DAS verliest een slag: verzekerden mogen zelf hun advocaat kiezen. En de verzekeraar moet betalen.

Rechtsbijstandverzekeraars hebben een belangrijke Europese procedure verloren. Zij mogen verzekerden niet het recht ontzeggen voor procedures zelf een advocaat te kiezen op kosten van de verzekeraar. Dat heeft het Europees Hof van Justitie gisteren besloten. Het besluit geldt voor alle procedures, ook die waarbij vertegenwoordiging door een advocaat niet verplicht is.

Volgens het Verbond van Verzekeraars komt hiermee de verzekerde rechtshulp in het gedrang. Ongeveer drie miljoen huishoudens en 400.000 bedrijven hebben een rechtsbijstandsverzekering, zegt het Verbond. Verzekeraars behandelen jaarlijks ongeveer 400.000 zaken. „Daarmee zijn de verzekeraars voor veel Nederlanders, voor wie een advocaat vaak te duur is, een belangrijke toegang tot het recht. Verzekeraars zullen mogelijk veel vaker dan nu zaken moeten uitbesteden aan externe advocaten, en daarmee nemen de kosten van de rechtsbijstand toe.”

De zaak draait om een verzekerde die van zijn voormalige werkgever een ontslagvergoeding wilde. Voor deze kantonprocedure is bijstand door een advocaat niet verplicht, maar deze verzekerde wilde toch worden bijgestaan door een door hem zelf gekozen advocaat. DAS wees dat verzoek af, dat leidde tot een rechtszaak. Omdat de regels die de verhouding tussen de rechtsbijstandverzekeraar en de verzekerde bepalen deels zijn gebaseerd op een Europese richtlijn, vroeg de Hoge Raad het Europese Hof om uitleg van de richtlijn op dit punt.

Het moet nog blijken of de uitspraak gevolgen zal hebben voor alle rechtsbijstandverzekeraars. Bij Arag bijvoorbeeld, met een half miljoen polissen een van de grote drie, hebben klanten al het recht op vrije advocatenkeuze in procedures waarbij een advocaat verplicht is.

„Als voortaan veel meer procedures extern gedaan zouden worden en verzekeraars veel vaker externe advocaten zouden inhuren voor procedures zonder verplichte procesvertegenwoordiging”, zegt een woordvoerder van DAS, „stijgen de kosten van de rechtshulpverlening explosief”.