Hoereren in reclames schaadt sterren niet

Tentoonstelling 100 jaar BN’ers in de reclame

Er gaan weken voorbij dat de vraag me niet bezighoudt, maar wie eerlijk is moet bekennen dat hij het antwoord altijd al heeft willen weten. Als je Bekende Nederlander bent en je treedt op in een reclame, wat schuift dat dan eigenlijk?

Gelukkig houden tentoonstellingmakers tegenwoordig uitgebreid rekening met de diepste verlangens van de consument. Op een paneeltje in de expositie 100 Jaar BN’ers in de reclame (Beurs van Berlage) staan enkele in het verleden uitbetaalde honoraria. Dus doe eens een gok. Ik dacht zelf aan misschien wel 10.000 of 20.000 euro, maar ik zat er ver naast. Zanger Dries Roelvink (die ooit in gele zwembroek poseerde voor de Wegenwacht) mocht bij de opening de aanvankelijk aangekondigde ex-advocaat Bram Moszkowicz als boegbeeld vervangen. Hij stond ook het Achtuurjournaal (NOS) te woord en verklapte dat je gemiddeld moest denken aan zo’n 50.000.

Kennelijk had hij nog niet goed rondgekeken, want als hij dat paneeltje had gezien, zou hij zich doodschamen voor genoemde fooi. Jort Kelder kreeg in 2011 al het dubbele van Frieslandbank, Marco van Basten in 1993 van Bavaria 315.000 euro en, recordhouder in dit rijtje, Toon Hermans in 1987 van de Hema 450.000 euro (een miljoen gulden).

De belangen zijn groot, dus logisch dat de televisie meer aandacht heeft voor dit evenement dan voor een tentoonstelling van Kokoschka of Mondriaan. Ik was vooral benieuwd naar wat ik me moest voorstellen bij een BN’er in 1913. Samensteller en ‘reclamehistoricus’ Wilbert Schreurs kwam daar ook niet goed uit, toen Edwin Evers hem ernaar vroeg op Radio 538. Hij noemde Louis Davids en een reclame van Laurel & Hardy voor Van Houten Cacao in 1935. Ik denk dat we bij ‘100 jaar’ vooral moeten denken aan zoiets als: niet van vandaag of gisteren.

Het geld kun je niet alleen zien als beloning voor de inspanning, maar vooral als compensatie voor het te grabbel gooien van je goede naam. Maar een verrassende observatie is dat het hoereren met banken, toetjes of sigaretten (de fameuze Rook verstandig-reclame van Johan Cruijff in de jaren 70, voor Roxy Dual) weinig invloed heeft op de geloofwaardigheid. Humberto Tan kan zelfs in dezelfde periode tegen betaling de Rabobank aanprijzen en een dagelijkse actuele talkshow leiden. Reclame is fun! En cultuur!