Hij wilde dichter bij God zijn

De Amsterdamse Ibrahim el Bay reisde af naar een islamschool in Noord-Jemen Vorige week werd hij door shi’itische rebellen gedood Over zijn tijd in Damaj schreef hij een verslag

Jemenitische vrouwen halen water. Amsterdammer Ibrahim el Bay was onder de indruk van hun klederdracht. „Je ziet geen ogen niks, helemaal bedekt.” foto corbis

verslaggever

Hij was verbluft door de vrouwen: „Je ziet geen ogen niks, helemaal bedekt, meisjes vanaf 3 a 4 jaar dragen allemaal niqaab.” Hij was verrukt over de omvang van de moskee – „misschien 8 keer groter dan moskee nasr uit amsterdam oost” –, de hoeveelheid gelovigen die er soms neerknielden (4.500) en de duur van de gebeden op hoogtijdagen („2 uurtjes 2 raka’at”). Hij was onder de indruk van de kennis van de sjeiks en zijn medeleerlingen. En hij snakte naar tajine in plaats van de eeuwige Jemenitische bruine bonen met saus („fasoelija heet het”).

De Amsterdamse Ibrahim el Bay (25) had in de stad Damaj, Noord-Jemen, zijn bestemming gevonden. Hij wilde dichter bij God zijn en in de Dar al-Hadith school was hij dat. Zo beschreef hij het in een verslag dat hij drie maanden na aankomst stuurde naar vrienden in Nederland. Dat moet eind 2009 zijn geweest. Vorige week kwam hij om toen shi’itische strijders dit bolwerk van soennitische geleerdheid aanvielen. Wrang: in zijn verslag schreef Ibrahim el Bay nog: „En de verhalen die ik gehoord heb dat in dammaaj oorlog is zijn allemaal leugens.”

Maar dat was 2009. In oktober 2011 werd Damaj al eens aangevallen door de shi’itische rebellen die zich Houthi noemen. Daarbij vielen tientallen doden. In december dat jaar werd een bericht op een jihadistische site gepost, waarin een Al Qaeda-leider strijders opriep naar Damaj te gaan om de Houthi te bestrijden. Of dat gebeurd is, valt niet uit te maken. „Het instituut leidt geen terroristen op”, zei deze week een vriend van Ibrahim el Bay tegen Nieuwsuur. Zeker is dat de Dar al Hadith school doelwit van de aanval was, in 2011 en afgelopen week weer.

Mensen in Nederland die hem hebben gekend, zeggen dat Ibrahim el Bay beslist geen strijder was, maar een „eerlijke jongen”, „misschien niet de slimste, maar nooit met problemen”, die als scholier op het TeC-mbo in Amsterdam al leergierig was inzake het geloof. Hij komt uit een keurige familie, geen jongens met een strafblad, zegt een jongerenwerker in Amsterdam-Oost, waar Ibrahim el Bay is opgegroeid.

„Ik wist dat hij van plan was te gaan”, zegt de jongerenwerker. En: „Ibrahim was niet de enige Nederlander die naar het buitenland is gereisd om zich te verdiepen in de islam. Sommigen gingen naar Damaj, anderen naar Saoedi-Arabië of Marokko.” Ibrahim el Bay schrijft ook over andere buitenlanders in zijn verslag. Hij noemt een Rotterdammer en „amerikanen, engelsen, fransen, algerijnen enz.”.

De jongerenwerker zegt ten minste dertig Amsterdammers te kennen die in de loop der jaren zijn vertrokken naar buitenlandse islamscholen. „En sommigen zijn al weer terug ook.” Hij onderstreept dat zij niet geradicaliseerd zijn in de zin dat ze in Nederland de wapens zouden willen opnemen. „Wat hebben deze mensen in Nederland gedaan? Niets bijzonders. Ze zijn getrouwd, gaan werken – al kost het hun vaak moeite om een baan te vinden, omdat ze er met hun baard, hun gewaad en hoogwater-broek nogal uitgesproken uitzien. En ze wijzen ons op het ware geloof, geven uitleg over de dien, de weg.”

El Bay is bewust in Damaj gebleven na de aanval van 2011, zeiden zijn vrienden tegen Nieuws-uur. Hij is volgens de jongerenwerker intussen ook getrouwd en vader geworden – hoewel hij in zijn verslag nog adviseert vooral geen Jemenitische vrouw te trouwen: lastig als je terug wilt naar Nederland. Hij was destijds van plan „met een selleffia in nederland” te trouwen, een meisje van het juiste, salafistische geloof.

Vorige week woensdag werd de Dar al-Hadith aangevallen door Houthi’s met tanks en andere zware wapens. Vrienden van Ibrahim zeiden tegen Nieuwsuur dat de leerlingen wel hebben teruggeschoten, „maar alleen om zich te verdedigen”. Bij die aanvallen kwamen volgens berichten in de Yemen Times zo’n honderd mensen om. Ibrahim el Bay, 25 jaar oud, was een van hen. Hij werd naar verluidt gedood door een projectiel uit een bazooka, juist toen hij op weg naar de moskee was. „De jongens hier zeggen dat ze hem benijden om zo’n dood”, zegt de jongerenwerker in Oost.