Weet iemand wat KPN nu eigenlijk waard is?

Wat Carlos Slim niet durfde, doen speculanten en beleggers nu zelf maar. Zij hebben de koers van de aandelen KPN gisteren overtuigend voorbij de grens van 2,40 euro gejaagd. De handel sloot op 2,46 euro. Die 2,40 euro was het niveau waarop Slims Mexicaanse telefoonbedrijf América Móvil drie weken geleden toch geen overnamebod op heel KPN wilde doen. De Mexicanen zijn met bijna 30 procent van de gewone aandelen nog steeds wél de grootste belegger van KPN. Zij beargumenteerden het intrekken van het bod op twee manieren. Zij klaagden over de macht van de stichting die de continuïteit van KPN moet zekerstellen. Deze klacht doet het natuurlijk goed: ouderwetse beschermingsstichting blokkeert vrije markt en ongehinderde kapitaalstromen. Schande!

Maar achter deze patstelling schuilt een ordinaire ruzie over de waarde van KPN. América Móvil vond 2,40 euro per aandeel mooi genoeg. Bestuursvoorzitter Eelco Blok en president-commissaris Jos Streppel van KPN eisten een hoger bod voordat zij knopen wilden doorhakken over de andere aspecten van de overname waarover discussie was.

De koerssprong gisteren is de zoveelste ongerijmdheid sinds América Móvil anderhalf jaar geleden zijn zinnen zette op KPN. Wat is KPN eigenlijk waard? En stemt de waarde overeen met de geboden prijs? Een kleine greep.

Op 7 mei 2012 meldde América Móvil de intentie te hebben om bijna 30 procent van de KPN-aandelen te kopen voor 8 euro per stuk. De KPN-top reageerde ontevreden: beleggers, doe het niet. We zijn meer waard.

Dat bleek grootspraak. De koers begon aan een langdurige daling toen bleek dat KPN investeringen rap moest opschroeven, prijsconcurrentie ruwer was geworden en KPN zijn faam als dividendkampioen niet meer waarmaakte.

Toch bleven ook mensen die er verstand van zouden moeten hebben optimistisch. Begin dit jaar kocht Carlos Elizondo, commissaris van KPN én de financiële topman van América Móvil, zo’n 100.000 KPN-aandelen voor bijna 3 euro per stuk. Waren ze dat waard?

Kort daarop kondigde KPN de uitgifte aan van nieuwe aandelen tegen een prijs van iets meer dan één euro per stuk. Elizondo kocht er tegen die afbraakprijs nog 200.000 stuks bij. In augustus volgde het Mexicaanse bod op 2,40 euro per aandeel, dat was een overnamepremie van ongeveer 20 procent op de laatste beurskoers. Na het uitbrengen van het bod maakte KPN een afspraak met de Nederlandse fiscus bekend over de gevolgen van de verkoop van de Duitse dochter E-Plus. Dat zou KPN een hoop belasting schelen. Die meevaller moest in het bod verdisconteerd worden, vond KPN. Het bedrijf was nu meer waard.

Daar voelden de Mexicanen niets voor, maar speculanten en beleggers juist wél. Op 15 oktober brak de koers opeens door de 2,40 euro, piekte op 2,50 en sloot die dag op 2,42. Één of meer partijen wisten kennelijk zo zeker, of meenden zo zeker te weten dat het bod verhoogd zou worden, dat zij 2,50 euro boden. De volgende dag bleef de koers voortdurend boven het overnamebod, met een uitschieter naar 2,45 euro. Na de sluiting van de handel om half zes ’s avonds maakte América Móvil bekend dat het overnamebod niet doorging. De koers daalde drastisch, naar 2,19 euro, maar heeft zich sindsdien dus wonderbaarlijk hersteld.

Maar de handel op die twee dagen vóór het intrekken van het bod? Die handel stinkt. Ontspoorde speculatie? Een gevalletje koersmanipulatie, waarin een of meer partijen de koers wilde opjutten tot boven 2,40 euro zodat América Móvil zijn bod wel moést verhogen? Of een gevalletje (mislukte) handel met voorkennis?

De AFM zal de handel op die dagen inmiddels in onderzoek hebben. Jammer genoeg hoor je zelden wat dat oplevert.

Maarten Schinkel en Menno Tamminga schrijven in deze column over economische ontwikkelingen.