VNG staakt overleg Rijk na besluit thuiszorg

Risico op vertraging overhevelen taken Rijk naar gemeente

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) staakt het overleg met het Rijk over de voorgenomen overheveling van zorgtaken per 2015. Gemeenten zijn woedend over het besluit, gisteren, van staatssecretaris Van Rijn (VWS, PvdA), om de persoonlijke verzorging niet naar gemeenten over te hevelen. „We willen eerst intern onze koers bepalen, na dit besluit”, zegt Jantine Kriens, voorzitter van de directieraad van de VNG. Daartoe belegt de VNG eind november een ledenvergadering.

Het opschorten van het overleg tussen gemeenten en Rijk over de invulling van de zorgdecentralisatie leidt tot tijdverlies: de toch al krappe deadline van 1 januari 2015, waar de ruim vierhonderd gemeenten zich al maanden op voorbereiden, komt in gevaar.

De persoonlijke verzorging – van haren wassen tot wondverzorging – brengt Van Rijn onder bij de zorgverzekeraars, samen met verpleegkundige zorg. De zorgverzekeraars krijgen hiervoor een budget van 2 miljard euro mee. Het zorgbudget voor gemeenten per 2015 slinkt van 6 miljard naar 4 miljard euro.

Gemeenten betwijfelen of zij de bezuinigingen op andere zorgtaken die overkomen van het Rijk nu nog wel kunnen opvangen. Het budget voor persoonlijke begeleiding krimpt met een kwart, dat voor huishoudelijke hulp met 40 procent. Idee was om die zorgtaken ‘in samenhang’ uit te voeren, en dat zou geld besparen.

Jantine Kriens: „Laatst sprak ik een vrouw die zelf haar oude moeder wilde wassen. Toen besloot de betreffende gemeente die dochter huishoudelijke hulp te geven, om haar te ontlasten. Een goedkopere oplossing, én iedereen tevreden.” Dat maatwerk ligt na Van Rijns besluit minder voor de hand, zeggen gemeenten: de moeder laat zich straks verzekeren voor persoonlijke verzorging, en het is dus de zorgverzekeraar, niet de gemeente, die besluit over haar wasbeurt.

Volgens de Utrechtse wethouder Victor Everhardt (volksgezondheid/welzijn, D66) druist dit volledig in tegen de gedachte achter de decentralisaties: „Gemeenten zouden zorgtaken overnemen omdat juist zij de zelfredzaamheid van burgers kunnen bevorderen. En wat doet het kabinet nu met de persoonlijke verzorging? Het maakt er een individueel verzekerd recht van.”

De kritiek van gemeenten op het besluit van de staatssecretaris staat in schril contrast met de positieve ontvangst door verpleegkundige en thuiszorgorganisaties als Buurtzorg Nederland, patiëntenkoepel NPCF en ouderenbond ANBO. Volgens die partijen is nu juist wél integrale zorg mogelijk: persoonlijke verzorging en verpleging horen bij elkaar. Een ‘knip’ zou leiden tot „chaos”, aldus de ANBO.