Pastor en regelneef van Bijlmer-Ghanezen

De pastor in ‘Calling for Koney’ (Holland Doc/EO).

In de Amsterdamse Bijlmer woont een groep Ghanese immigranten die je bijna nooit te zien krijgt op televisie. Ze zijn slecht geïntegreerd, deels illegaal en spreken nauwelijks Nederlands. De documentaire Calling for Koney (Holland Doc/EO) had wel toegang tot de groep, via hun geestelijk leider en vraagbaak, pastor Koney, die zegt zo’n honderd telefoontjes per dag te krijgen met zowel praktische als meer spirituele verzoeken.

Het is jammer dat de onbekende regisseurs Anneke de Lind van Wijngaarden en Annelies Kruk niet over meer ervaring beschikten bij het maken. Ze hadden goud in handen, maar de resulterende film is niet erg hecht gestructureerd, mist een kern en roept vooral veel vragen op die niet direct beantwoord worden.

Koney is de herder van een gemeente van de Pentacostal Revival Church, een charismatische religie, waar in elke dienst de Heilige Geest met veel misbaar wordt uitgestort. De geestelijke zegt zelf dat Afrikanen in geesten geloven en dat die ook in deze christelijke denominatie een belangrijke rol spelen. Syncretisme heet dat in de culturele antropologie, heb ik wel eens begrepen.

Een stukje onversneden Afrika dus in Amsterdam Zuidoost. Maar op huisbezoek bij de 61-jarige Mister Tackie, een vriendelijke Ghanees in een scootmobiel, hangen daar plaatjes van zijn favoriete zangers, Perry Como en Julio Iglesias – witter kun je ze bijna niet bedenken.

En hoe zit dat precies met de warme banden die de pastor met politie en IND onderhoudt? Hij belegt informatieve bijeenkomsten om een brug te slaan tussen zijn parochie en de autoriteiten. De illegalen onder zijn volgelingen hebben weinig op met de politie. Maar Koney heeft de afspraak bedongen dat ze zonder gevaar op het bureau aangifte kunnen doen van misdrijven. Hij zegt bij gelegenheid ook een verblijfsvergunning te kunnen regelen. De dames van de IND worden door Koney als oude vriendinnen begroet. Hij zal toch niet voor ze spioneren? Zoals veel blijft ook dit aspect in de documentaire een beetje in de lucht hangen.

Het is altijd nog beter dan de aflevering van Zembla (VARA) waarin met verborgen camera Hindoestaanse winkeliers werden betrapt op de verkoop van verboden huidbleekproducten, terwijl op de geluidsband Billie Holiday over Strange Fruit zong. Die uitzending van vorige week rook naar moralisme en verbijstering over de behoefte van veel zwarten om er een beetje witter uit te zien. Van wie zouden ze die hiërarchie in godsnaam geleerd kunnen hebben?

Racisme is in Calling for Koney nauwelijks een issue, alleen de vrachtwagenrijles van lokaal televisiemaker Patrick strandt op zijn onvermogen de instructies te verstaan. Hij vraagt of de docent ook Engels kan spreken en krijgt als antwoord: „That is not possible!” Einde van de rijlessen, niet geschikt. Zoals Koney zijn gemeente uitlegt: „Wees niet boos op de politiemensen, want zij bedenken het beleid niet.”