Opvang is logisch, maar extra’s kunnen er niet af

De VVD wil Syriërs in de eigen regio opvangen, maar moet toch vluchtelingen toelaten.

Staatssecretaris Teeven maakt van Nederland „een magneet voor asielzoekers”, zegt PVV-Kamerlid Sietse Fritsma. Hij gaf Teeven afgelopen dinsdag in de Tweede Kamer gratis advies: „Laat het PvdA-beleid los en scherp de toelatingseisen voor asielzoekers flink aan.”

Voert de VVD-staatssecretaris van Justitie inderdaad PvdA-beleid uit? Wat de opvang van Syriërs betreft heeft Teeven een „faire” houding, vindt PvdA-Kamerlid Marit Maij. Het afgelopen jaar steeg het aantal asielaanvragen van Syriërs sterk. In 2012 vroegen 450 Syriërs asiel aan, dit jaar tot nu toe al 1.700. Van hen kreeg het grootste deel een tijdelijke verblijfsvergunning.

Dat hoge toekenningspercentage is logisch, vindt de staatssecretaris. In zijn eigen woorden: „Als je een beetje de media volgt en je ziet de bommen en granaten vallen op Syrië, dan hoef je geen helderziende te zijn om te zien dat daar daadwerkelijk wat aan de hand is.” Het is dus „niet raar” dat de meeste vluchtelingen een vergunning krijgen, zegt hij. Toch is het beeld van een toeschietelijke staatssecretaris niet het complete verhaal. Want extra’s kunnen er niet af.

Amnesty International vindt bijvoorbeeld dat Nederland ook Syriërs uit buurlanden zou moeten opnemen, die al eerder naar Turkije en Jordanië waren gevlucht. Ook oppositiepartijen zoals SP en ChristenUnie vinden dat Nederland méér vluchtelingen actief naar Nederland kan halen. Teeven wil dat niet en pleit vooral voor opvang in de regio.

Coalitiepartij PvdA wil dat het kabinet de regels verruimt voor Syriërs die familie in Nederland hebben. Tweedegraads familieleden zouden voor maximaal een jaar een verblijfsvergunning moeten krijgen. Dat kan niet, zegt Teeven. Die Syriërs zullen ná zo’n tijdelijke vergunning een gewone asielaanvraag doen. Dus is de tijdelijkheid van zo’n verblijf niet zeker.

Bovendien zou het om een „substantiële” groep mensen met familie in Nederland gaan: tegen de vijfduizend zouden er dan bijkomen. Die zouden het systeem van de Immigratie- en Naturalisatiedienst overbelasten, net als de asielzoekerscentra waar veel Syriërs wonen. PvdA’er Maij wil dat Teeven beter onderbouwt waarom zo’n tijdelijke regeling niet mogelijk is. Duitsland werkt er wel mee, zegt zij. Maar uit de eerdere antwoorden van de staatssecretaris valt op te maken dat ze weinig kans maakt.

Meer nog dan voor Teeven is het voor de VVD-fractie zoeken naar een houding in dit gevoelige onderwerp. Want de VVD ziet, net als de PVV, óók liefst een zo laag mogelijke instroom van asielzoekers. De VVD wijst het liefst óók op de aanzuigende werking van te ruimhartig asielbeleid. Maar een eigen staatssecretaris afvallen is moeilijk. Dus heeft de PVV nu het alleenrecht op een hard geluid over immigratie en asiel.