Kan onze kerk moderner? ◯ ja ◯ weet niet ◯ nee ◯ geen mening

De paus heeft 39 vragen de wereld ingestuurd Hij wil weten wat katholieken vinden van homoseksualiteit en anticonceptie Zo open is de discussie over deze thema’s nog nooit geweest

Redacteur Europa

Paus Franciscus wil weten hoe gelovigen en kerkbestuurders in de wereld denken over zaken als echtscheiding, ongehuwd samenwonen, homoseksuele paren en anti-conceptie. Om daar achter te komen heeft het Vaticaan een lijst met vragen over morele kwesties aan alle bisdommen gestuurd.

Het was bekend dat paus de opstelling van de katholieke kerk in morele kwesties ter discussie wil stellen. Zo’n open en brede consultatie, zoals nu gebeurt met een enquête, is binnen de katholieke kerk nog niet eerder voorgekomen.

De lijst is opgesteld ter voorbereiding van een bijzondere bisschoppensynode die de paus voor oktober volgend jaar heeft bijeengeroepen. In een begeleidende brief schrijft aartsbisschop Lorenzo Baldisseri, de secretaris van de synode, dat de enquête ‘onmiddellijk zo wijd mogelijk’ moet worden verspreid ‘opdat input van lokale bronnen kan worden ontvangen’.

Baldisseri maakte duidelijk dat ook individuele katholieken hun reactie kunnen opsturen naar het bureau van de synode in Rome. Dat is een zeer ongebruikelijke stap.

Aartsbisschop Bruno Forte, die ook deel uitmaakt van het secretariaat van de synode, heeft in een toelichting op de vragenlijst gezegd dat „het niet gaat om een debat over doctrinaire vraagstukken”. De woordvoerder van de paus had al eerder onderstreept dat het hoofddoel is meer informatie te krijgen. Maar de toonzetting van de vragen sluit aan bij uitspraken van de paus dat de kerk zich voor iedereen moet openstellen. Paus Franciscus heeft al eerder gezegd dat de theorie van de strenge leer regelmatig moet wijken voor de praktijk van de barmhartigheid – een kernbegrip in zijn in maart begonnen pausschap.

In vraag 5c gaat het er bijvoorbeeld om wat voor pastorale aandacht gegeven kan worden aan homoseksuele paren. Meteen daarop volgt de vraag wat de kerk kan doen om het geloof door te geven wanneer het gaat om een homoseksueel stel met geadopteerde kinderen.

Vergelijkbare vragen gaan over de opstelling van de kerk tegenover gescheiden en ongehuwd samenwonende gelovigen. Onder 4d wordt gevraagd of gescheiden gelovigen ‘lijden’ onder de officiële leer van de kerk dat zij geen sacramenten kunnen ontvangen.

De antwoorden moeten uitmonden in een werkdocument voor de synode van volgend jaar oktober. De Britse bisschop John Hine noemde tegen Radio Vaticaan deze aanpak „buitengewoon verfrissend”. Hij licht toe: „Het beantwoordt aan het verlangen van de mensen, de leken in de kerk, om geraadpleegd te worden over zaken die hen zo diepgaand aangaan.”