Betrokken burgers stemmen niet meer, rampspoed!

Illustratie Nerilicon

Democratie

Hevige consternatie over de revolutie die komiek Russell Brand uitriep in het politieke tijdschrift New Statesman. Hij roept jongeren op vooral níet te stemmen en krijgt repliek van Robert Webb, die oproept wél te stemmen en wél lid te worden van een politieke partij. Beide oproepen zijn niet meer van deze tijd. We kampen wereldwijd met grote problemen, niet alleen in Engeland, waar de discussie is losgebarsten tussen twee politieke outcasts. Grote verontwaardiging heerst over allerlei uitwassen die ‘dankzij’ de crisis zichtbaar zijn geworden: waarom wordt bijvoorbeeld de financiële sector niet structureel aangepakt, waar blijft de vervolging van corrupte bestuurders in de publieke sector, wat wordt gedaan aan de groeiende groep werkende armen, aan het uitkleden van de zorg en het onderwijs en welke stappen nemen we tegen de stijgende energielasten en toenemende werkloosheid? Mensen zijn terecht boos en verontwaardigd, voelen een gebrek aan daadkracht in Den Haag en voelen zich steeds minder vertegenwoordigd. David van Reybrouck (o.a. ‘Van Reybroucks gelijk: democratie kan anders’ NRC, 29 okt.) constateert een zelfde trend: burger en politicus vertrouwen elkaar steeds minder, burgers stemmen minder of radicaler en zijn niet meer geneigd lid te worden van een politieke partij, terwijl de belangstelling voor politiek juist toeneemt. Een recept voor rampspoed. Deze trends vragen om fundamentele verandering van onze democratie en juist om vormen van participatie. Daar waar Brand en Webb voor twee uitersten kiezen, komt Van Reybrouck met een briljant alternatief dat serieuze overweging verdient: het kiezen van gewone burgers tot volksvertegenwoordigers middels loting. De implementatie van Van Reybroucks betoog kan weleens de laatste stap zijn in een almaar voortdurende politieke emancipatiestrijd en de verlossing betekenen van een systeem dat op haar laatste benen loopt.

Rolf Heynen