Voormalig Greenpeace-kapitein: activisten Greenpeace in overtreding

Dertig opvarenden van het Greenpeaceschip Arctic Sunrise, onder wie twee Nederlanders, zitten vast in Rusland voor piraterij. Foto EPA / Igor Podgorny / Greenpeace

De activisten van Greenpeace die vastzitten in Rusland hebben de veiligheidszone van een boorplatform geschonden en dat is strafbaar. Dat schrijft voormalig Greenpeace-kapitein Albert Kuiken vandaag in een ingezonden stuk in de Volkskrant. Hij zat twintig jaar geleden als kapitein van de Solo in een vergelijkbare situatie.

In Rusland zitten momenteel dertig opvarenden van het Greenpeaceschip Arctic Sunrise vast, onder wie twee Nederlanders. Met rubberboten was actie gevoerd tegen een boorplatform op de Petsjorazee, waarna de Russische kustwacht de Arctic Sunrise enterde en op sleeptouw nam.

Dat de opvarenden worden aangeklaagd voor piraterij, gaat volgens de kapitein te ver, maar het is volgens hem te gemakkelijk om te zeggen dat de activisten geen regels hebben overtreden en nooit hadden mogen worden opgepakt.

Kuiken reageert op een ingezonden stuk van 25 oktober van advocaat Marianne Wiersma, die schreef dat Nederland Rusland terecht voor het Zeerechttribunaal heeft gedaagd om Arctic Sunrise en zijn bemanning vrij te krijgen.

‘Veiligheidszone om boorplatform is van belang’

Volgens Wiersma heeft Nederland een sterke zaak. De oud-kapitein wijst erop dat dit inderdaad zo is als het gaat om de aanklacht van vandalisme of piraterij, maar dat het schenden van de veiligheidszone rondom het boorplatform door de activisten wel problematisch is. Volgens hem kan een boorplatform zelf niks doen om een aanvaring te voorkomen en is die veiligheidszone “dan ook een belangrijk onderdeel van het geheel aan veiligheidsmaatregelen op en rond zo’n platform”:

“In een land als het Verenigd Koninkrijk kan het ongeoorloofd binnengaan van de zone een gevangenisstraf van maximaal twee jaar opleveren.”

Bij de actie op de Barentszzee zijn volgens Kuiken kosten noch moeite gespaard om alles zo veilig mogelijk te laten verlopen. Tijdens de rechtszitting bleek volgens hem dat de rechter daar veel waarde aan hechtte. Maar de rechter maakte volgens hem ook duidelijk dat het recht op vrijheid van meningsuiting op geen enkele wijze het overtreden van de veiligheidseisen kon rechtvaardigen.

Kuiken werd in 1993 zelf veroordeeld als kapitein Greenpeaceschip

Kuiken zat in de jaren negentig als kapitein van de Solo in een vergelijkbare situatie als de opgepakte Greenpeacers nu. Greenpeace voerde in oktober 1993 actie tegen een boorplatform van Shell, de Ross Rigg in de Barentszzee. De actie bestond uit het ophangen van een spandoek aan het platform. Hiervoor schonden enkele rubberboten de veiligheidszone van vijfhonderd meter rond het platform. De Noorse kustwacht enterde hierop het Greenpeaceschip Solo en nam het commando over, hoewel het schip altijd buiten de veiligheidszone was gebleven.

Het schip werd naar de havenstad Tromsø gesleept en aan de ketting gelegd. Een paar maanden later werd Kuiken veroordeeld tot het betalen van een boete of veertig dagen celstraf. Een campagneleider kreeg dezelfde straf. Een assistent kreeg een lagere straf en de rest van de bemanning, onder wie degenen die het spandoek aan het platform hadden opgehangen, werd niet vervolgd.