Veel meer blanken dan zwarten zijn voor wapenbezit

In de VS verdedigen vooral blanken hun recht op zelfverdediging. Onderzoekers vinden het latent racisme.

Bezoekers van een vuurwapenbeurs in Sandy, Utah Foto George Frey/Bloomberg

De politiek-ideologische tweedeling in de Verenigde Staten tussen voor- en tegenstanders van overheidsbemoeienis loopt steeds meer langs raciale lijnen. Amerikaanse zwarten en latino’s denken hier heel anders over dan hun blanke landgenoten. Een van die geschilpunten is het in de VS wijdverbreide vuurwapenbezit.

Het verzet tegen wapenrestricties, vaak verdedigd onder het motto van ‘persoonlijke veiligheid en vrijheid’, komt vooral van blanken, en in veel gevallen is het ingegeven door latent racisme. Dat schreven vier onderzoekers – drie Britten en een Australiër – vrijdag in het wetenschappelijke tijdschrift PLoS One.

Het verzet tegen plannen van de regering-Obama om de vuurkracht van verhandelde wapens te beperken en aspirant-kopers van wapens beter te screenen is veel sterker onder blanken dan onder zwarten. In strijd met het stereotype beeld van de ‘vuurgevaarlijke zwarte’, hebben blanken in de VS tweemaal zo vaak een vuurwapen in huis als zwarte Amerikanen. En 53 procent van de blanken en 24 procent van zwarten komt op voor het recht op wapenbezit. Voorvechters van dat recht noemen steevast ‘het recht op zelfverdediging’ en ‘persoonlijke veiligheid’ als argumenten tegen wapenrestricties door de overheid. Die eigen veiligheid is maar hoe je het bekijkt: blanken – en vooral blanke mannen – lopen een veel grotere kans zelfmoord te plegen met een vuurwapen (respectievelijk 7,3 en 12,9 op de 100.000) dan om te komen door een vuurwapenmoord (1,9 op de 100.000).

De onderzoekers vroegen zich af waar het taaie verzet vandaan komt. Een, vaak verzwegen, afkeer van en angst voor zwarten bij blanke Amerikanen is een variant van racisme die in de plaats is gekomen van tot in de jaren 60 openlijk beleden superioriteitsgevoelens (white supremacy). Dat men zulke gevoelens tegenwoordig niet meer uit, betekent niet dat racisme is verdwenen. De vier onderzoekers gingen na of latent racisme iets te maken heeft met vuurwapenbezit en verzet tegen wapenrestricties.

Zij gebruikten de meest recente data – uit 2009 - van het landelijke kiezersonderzoek (ANES), de belangrijkste grootschalige studie van de opvattingen van Amerikanen. Racisme wordt daarin gemeten aan de hand van de associatie tussen ‘zwart’ en ‘geweld’ en meer impliciete associaties van zwarte en witte gezichten met positief en negatief geladen woorden. De mate van racisme wordt aangegeven op een schaal van 1 (laag) tot 5 (hoog). In ANES wordt ook gevraagd of respondenten vuurwapens in huis hebben en hoe zij denken over het verbieden van zulke wapens.

Er bleek een duidelijk verband te bestaan tussen wapenbezit en latent racisme. Met elk punt op de racismeschaal nam de kans op wapenbezit met 50 procent toe. En met elk punt op diezelfde schaal steeg de kans op afwijzing van een verbod op particulier wapenbezit met 27 procent.

Het resultaat past in een meer algemene trend. Uit een recente opiniepeiling van de omroep NBC en de The Wall Street Journal bleek dat 55 procent van de blanken tegen Obama’s verplichte ziekteverzekering is en dat 59 procent van de zwarten en 76 van de latino’s daar vóór is. Blanken vinden dat de overheid teveel doet, terwijl zwarten en latino’s juist vinden dat de overheid meer moet doen voor de bevolking. De Amerikaanse politiek polariseert in toenemende mate langs raciale lijnen. Dit houdt mogelijk verband met een demografisch gegeven: de niet-blanke bevolking groeit sneller dan de blanke.