Onbekende schilderijen van grote schilders in kunstschat München

Schilderij van Franz Marc, titel onbekend. Behoort tot de gevonden kunstschat in het zwaar vervuilde appartement in München. Foto NRC

Onder de kunstwerken die zijn gevonden in een vervuild appartement in München-Schwabing, zijn enkele onbekende schilderijen van grote kunstenaars als Marc Chagall en Otto Dix. Ook troffen onderzoekers een werk aan van Henri Matisse dat niet in de catalogi staat. Dat is vandaag gebleken tijdens een persconferentie in Augsburg over de kunstschat, schrijft persbureau AP.

Afgelopen weekend werd bekend dat in 2011 in het appartement van Cornelius Gurlitt werken van onder anderen Matisse, Beckmann, Nolde, Picasso, Klee en Kokoschka waren gevonden. De werken waren sinds 1945 kwijt of verloren gewaand. De verzameling zou volgens Reuters ruim een miljard euro waard kunnen zijn.

In totaal werden 1406 kunstvoorwerpen aangetroffen. Weekblad Der Spiegel meldt dat er 1285 kunstwerken zonder en 121 werken met lijst zijn teruggevonden. Een van de werken is van Henri Matisse en staat evenmin op de lijst

Waar eerst werd gedacht dat de kunstcollectie vooral bestond uit werk van moderne meesters, bleek tijdens de persconferentie dat de verzameling veel breder is. Er zitten tekeningen, schilderijen en etsen bij daterend van de zestiende eeuw tot de Tweede Wereldoorlog.

Bekijk hier een deel van de persconferentie, tijdens welke het nog onbekende werk van Chagall werd gepresenteerd:

De tachtigjarige Gurlitt is de zoon van Hildebrand Gurlitt. Kunstredacteur bij NRC Pieter van Os omschreef hem in de krant als volgt:

Vader was voor de oorlog een bekende kunsthandelaar die zijn baan als museumdirecteur, in Hamburg, verloor omdat zijn grootmoeder joods was. Maar tijdens de oorlogsjaren vroegen de nazi’s hem wel om ‘ontaarde’ werken te verkopen in het buitenland.

De verboden ‘ontaarde’ kunst was eind jaren dertig in beslag genomen bij tal van Duitse musea. In totaal ging het om zo’n twintigduizend werken. Vanaf 1937 konden Duitsers een deel daarvan nog zien op een rondreizende expositie, die Hitler had laten organiseren om de Duitsers te laten hoe de joodse, bolsjewistische of anders geperverteerde kunstenaars de Duitse ziel hadden proberen te vergiftigen.

Daarnaast handelde Hildebrand Gurlitt in kunst die hij van vervolgde Joodse verzamelaars kocht, voor lage prijzen. Hij was ook actief in Frankrijk als inkoper voor Hitlers geplande Führer Museum in Linz, waar hij op veilingen grote bedragen te besteden had.

De nazi’s bestempelden kunst waarvan ze dachten dat deze een verderfelijke invloed had op het Duitse volk als ‘ontaard’. Aanklager Reinhard Nemetz liet weten dat er concreet bewijs gevonden is dat in elk geval een deel van de collectie bestaat uit kunst die als ontaard is bestempeld en is afgepakt van de oorspronkelijke eigenaren.

Na de oorlog werd Gurlitt gezien als slachtoffer van het naziregime. Hij verklaarde dat zijn kunstcollectie tijdens het bombardement op Dresden op 13 februari 1945 verloren was gegaan. De werken blijken in goede staat, en werden in het appartement op een professionele manier opgeslagen.

De kunstschat werd al in 2012 ontdekt, maar werd pas dit weekeinde door het Duitse weekblad Focus onthuld. De politie wilde de vondst pas wereldkundig maken na voltooiing van het onderzoek.

Het is onbekend waar Cornelius Gurlitt is en of hij nog leeft. Sommige Duitse media melden dat hij een tweede huis heeft. Onderzoekers van de politie lieten echter weten dat het onwaarschijnlijk is dat elders ook nog kunstwerken liggen opgeslagen.

Een hele kleine greep uit de kunstwerken die zijn gevonden: