Terugkijken: vandaag 40 jaar geleden waren de Nederlandse snelwegen leeg

Kinderen spelen op de snelweg tijdens de autoloze zondag van 1973. Foto ANP

“We zullen ons blijvend moeten instellen op een levensgedrag met een zuiniger gebruik van grondstoffen.” Deze woorden sprak oud-premier Joop Den Uyl in 1973 uit tijdens een speciale televisietoespraak. Het was het begin van een reeks autoloze zondagen, waarvan de eerste nu precies 40 jaar geleden plaatsvond.

Beelden van de eerste autoloze zondag van 1973:
http://www.youtube.com/watch?v=l2XEOuc7Vko

Oliecrisis van 1973

Den Uyl stelde de autoloze zondag in als gevolg van de oliecrisis van 1973. De organisatie van olieproducerende landen, de OPEC, had op 24 oktober een boycot afgekondigd tegen het westen. Doordat Nederland Israël steunde tijdens de Jom Kiepoeroorlog, werd de gehele olietoevoer naar ons land stilgelegd. Daarnaast werd de olieprijs fors verhoogd.

De gevolgen waren groot. De benzine ging op de bon en Den Uyl stelde autoloze zondagen in. Daarnaast werd de maximumsnelheid op de autosnelweg teruggebracht naar honderd kilometer per uur. In zijn beroemde televisietoespraak verklaarde Den Uyl ‘dat het nooit meer zou worden als het was geweest’. Uiteindelijk viel dat mee. Zijn uitspraken zorgden voor woede bij de autolobby, de reageerden met leuzen zoals: “Ik rij honderd als Den Uyl opdondert”.

In 1979 kwam de tweede oliecrisis. Premier Lubbers gaf het volk de raad, de gordijnen dicht te doen en vroeg naar bed te gaan om brandstof te sparen. Maar weer bleek het loos alarm te zijn.

De televisietoespraak van Den Uyl: