Resultaten blijven vaak geheim

Medisch redacteur

Van ruim een kwart van de grote medicijnonderzoeken zijn de resultaten vijf jaar na beëindiging nog niet gepubliceerd. Het betekent dat ongeveer 250.000 vrijwillige proefpersonen mogelijk een behandeling zijn misgelopen en zich hebben blootgesteld aan soms grote gezondheidsrisico’s, maar daarmee geen bijdrage aan de geneeskunde of wetenschap hebben geleverd.

De onderzoekers schenden daarmee het ‘ethische contract’ dat ze met hun proefpersonen hebben, schrijven Amerikaanse onderzoekers in een vorige week online gepubliceerd artikel in het British Medical Journal. Ze suggereren dat medisch-ethische commissies die onderzoeksprotocollen beoordelen ook zouden moeten controleren of een onderzoek wel gepubliceerd is.

De onderzoekers bekeken 585 grote studies waar meer dan 500 mensen aan meededen. Viervijfde van die onderzoeken was door de farmaceutische industrie betaald. Daarvan was eenderde na gemiddeld vijf jaar nog niet gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift. Waren de onderzoeken met overheidsgeld gefinancierd, dan waren de resultaten minder vaak (18 procent) achtergehouden.

Niet publiceren is niet alleen onethisch tegenover de proefpersonen, schrijven de onderzoekers, maar het verstoort ook de wetenschap. Bekend is dat onderzoekers vooral tegenvallende resultaten niet publiceren.