Net in gesprek, en dan word je kapotgedroned

De Pakistaanse Talibaan-leider werd vrijdag geliquideerd door een drone van de VS Foute timing, want het vredesoverleg was eindelijk begonnen Daarom is Pakistan nu heel erg boos op Amerika

Een foto uit 2008 van de Pakistaanse Talibaan-leider Hakimullah Mehsud. Volgens de Talibaan is hij nu gedood door een drone. Foto AFP

Correspondent India

Ze zijn verwarrend, de foto’s van de gevreesde Pakistaanse Talibaan-leider Hakimullah Mehsud, die vrijdag zou zijn gedood bij een Amerikaanse drone-aanval. Een niet onaantrekkelijke vent, met een vriendelijke lach op zijn gezicht en lang haar tot op zijn schouders. Ook zijn volgelingen zien er eerder uit als hasj-rokende hippies, dan als bloeddorstige fundamentalisten.

Maar vergis je niet, zegt Sajid Wazir, een Pakistaanse radiomaker die de geliquideerde Talibaan-leider een keer ontmoette. „Hasj roken is voor de Talibaan blasfemie en wordt zwaar bestraft.” Die lange haren komen voort uit devotie, legt Wazir uit. Volgens de overlevering droeg de profeet Mohammed zijn haar op schouderlengte.

Hakimullah Mehsud leidde de Tehrik-e-Taliban (TTP), de Pakistaanse Talibaan-beweging van zo’n dertig anti-Amerikaanse strijdgroepen. Zijn dood werd dit weekeinde door de TTP bevestigd, maar nog niet door Amerikaanse en Pakistaanse overheden.

De dood van Mehsud komt op een delicaat moment. Een dag voor de drone-aanval kondigde de Pakistaanse regering aan dat eindelijk de vredesbesprekingen met de Talibaan zouden beginnen. Een groep geestelijken stond klaar om naar de Talibaan-leiders te reizen. Drie weken eerder had Mehsud aangekondigd open te staan voor „serieuze gesprekken”. De eerste avances van de regering, afgelopen zomer, waren door de TTP echter beantwoord met een serie aanslagen, waaronder een dubbele zelfmoordaanslag op een kerk in Peshawar, waarbij in totaal zo’n 140 doden vielen.

De in mei aangetreden regering van premier Nawaz Sharif wil met onvoorwaardelijke vredesbesprekingen de strijd tussen veiligheidstroepen en de Pakistaanse Talibaan stoppen. Sinds 2007 zouden bij die strijd 50.000 doden zijn gevallen. De aan Al-Qaeda gelieerde TTP steunt de Afghaanse Talibaan in hun strijd tegen de Amerikanen. Tegelijkertijd voert de beweging een heilige oorlog tegen het „on-islamitisch” Pakistaanse staatsbestel. In 2010 eiste Mehsud de verantwoordelijkheid op voor de mislukte aanslag met een bomauto op Times Square in New York.

Met raketaanvallen vanuit robotvliegtuigjes proberen de Amerikanen kopstukken van Al-Qaeda en de Talibaan te doden. Eerdere Pakistaanse regeringen leverden achter de schermen inlichtingen. Premier Sharif zegt voor eens en voor altijd een einde aan de campagne te willen maken, die vanaf 2004 ruim 2.500 burgerdoden zou hebben geëist en tot grote woede leidt onder de bevolking. Die boodschap bracht hij nog twee weken geleden persoonlijk aan president Obama in Washington. Sindsdien volgden twee drone-aanvallen.

Drones uit de lucht schieten

Hoewel Hakimullah Mehsud als een nationale bedreiging werd beschouwd, reageerde Pakistan woedend op zijn dood. Imran Khan, de populaire leider van oppositiepartij PTI, zei de Amerikaanse aanvoer van materieel naar Afghanistan te willen stilleggen, zoals al eerder gebeurde. Zijn partij leidt het bestuur van de provincie Khyber Pakhtunkhwa, grenzend aan Afghanistan, waar de bevoorradingstrucks doorheen gaan. Eerder zei Khan dat Pakistaanse F-16’s de Amerikaanse drones uit de lucht moesten schieten.

Het Pakistaanse veiligheidskabinet, dat is bevoegd ingrijpende beslissingen te nemen op militair en diplomatiek gebied, komt zo spoedig mogelijk bijeen, melden Pakistaanse bronnen. Gewacht wordt op de terugkeer van premier Nawz Sharif uit Londen. „Elk aspect van Pakistans samenwerking en relatie met Washington zal worden herzien”, meldde minister van Binnenlandse Zaken Chaudry Nisar Ali Khan. Volgens hem is de dood van Mehsud „een aanval op het vredesproces”.

Verwacht wordt dat de Pakistaanse Talibaan Mehsud zullen wreken met een serie aanslagen, zoals ze ook deden toen de leiders Baitullah Mehsud en Nek Mohammed Wazir door drones werden geliquideerd.

Op de langere termijn hoeft Mehsuds dood de vredesbesprekingen echter niet onmogelijk te maken. Mehsud zag weinig in onderhandelingen, maar stond onder druk van meer gematigde Talibaan-leden. Met zijn dood zouden die meer invloed krijgen, aldus Pakistaanse media.

Het is overigens onduidelijk hoe beide partijen tot elkaar kunnen komen als de Talibaan blijven eisen dat de democratie wordt vervangen door een op islamitische wetgeving (sharia) geschoeid emiraat. Bovendien worden ze zeker niet door de hele bevolking gesteund, vertelde radiomaker Sajid Wazir. Zijn familie woont niet ver van Peshawar, in een van de ruige stammengebieden aan de Afghaanse grens waar de Talibaan van Hakimullah Mehsuds heersen. „De mensen haten de Talibaan. Ze willen geen onderhandelingen. Ze willen dat de drones de Talibs doden.”