Gezocht: schaap met vijf, nee, met zes poten

Weet u nog iemand? Er is een vacature voor de machtigste man (of vrouw) in de Nederlandse financiële wereld. De headhunters die in opdracht van de commissarissen van de coöperatieve Rabobank al bezig waren de potentiële opvolgers van Piet Moerland in kaart te brengen, kunnen echt aan de slag. De boetes en schikkingen van samen 774 miljoen euro vanwege de jarenlange rentemanipulatie moeten betaald worden. Commissaris Rinus Minderhoud is tijdelijk bestuursvoorzitter. De openlijke tuchtigingen van de toezichthoudende Nederlandsche Bank en van de Amerikaanse controleur CFTC dwingen tot nederigheid.

Wat is het ideale profiel van de nieuwe baas?

Zes typeringen. Bewezen leiderschap, bij voorkeur in een internationale complexe organisatie. Vermogen om het vertrouwen van toezichthouders en politici te herwinnen. Ruime ervaring met consumenten- én bedrijfsklanten. Vaardig inspirator van z’n mensen. Onberispelijke reputatie en empathisch boegbeeld op alle niveaus in de samenleving. Betrokkenheid bij het coöperatief gedachtengoed is gewenst en kennis van financiële dienstverlening strekt tot aanbeveling.

Om een vergelijking te maken: Rabobank heeft een Jan Hommen nodig, een buitenstaander. Hommen nam bij ING het roer over na de tweede steunactie van de overheid begin 2009. Hij zorgde, met soms pijnlijke maatregelen, voor continuïteit en hersteld vertrouwen.

Rabo is geen ING. Rabo’s vermogenspositie is ondanks de boete uitstekend. De verwachtingen zijn er naar. De bank is de grootste financier van middelgrote en kleine bedrijven én van woninghypotheken. Dus: geen economisch herstel zonder Rabo. De bank is ook de grootste spaarbank. Dus: de opvolger van Moerland is vanzelfsprekend een grote piet én een pispaal in politiek Den Haag. Als grootste spaarbank is Rabo een cruciale schakel in de garantieregeling voor spaargeld mocht er nog een bank failliet gaan.

Wie o wie? Drie mannen (sorry, dames) zijn elk vanuit een onderscheidend criterium zeer bekwaam. Bekijk het vanuit de coöperatieve wereld, dan is Cees ’t Hart (1958), directievoorzitter van zuivelmultinational FrieslandCampina, een goeie keus. Hij leidde het slotstuk van de fusie van twee kemphanen: Campina en Friesland Foods. Stuurde als kerstgeschenk 2008 zijn topkader De Prooi, het boek over de teloorgang van ABN Amro. Op het kaartje: „Dat gaan wij dus niet zo doen.” Is officieel boegbeeld van strategische topsector Agro & Food

Bekijk ’t vanuit maatschappelijk leiderschap, dan is Alexander Rinnooy Kan (1949), voormalig voorzitter van de Sociaal Economische Raad (SER), een goeie keus. Hij heeft financiële ervaring (top van ING) en was eerder voorzitter van werkgeversclub VNO-NCW. Hij kon de tegengestelde opvattingen en belangen van vakbonden en werkgevers in de SER op één lijn krijgen, dus dat moet ook lukken bij de nieuwe rolverdeling tussen de zelfstandige lokale Rabobanken en de centrales in Utrecht en Eindhoven. Is nu hoogleraar (Universiteit Amsterdam) en voorzitter van de raad van commissarissen van De Nederlandsche Bank.

Bekijk ’t vanuit visie en veranderen, dan is Feike Sijbesma (1959), bestuursvoorzitter van DSM, een goeie keus. Hij leidde de overgang van chemie naar meer belovende farmaproducten. Gaat gretig het maatschappelijk debat aan. Is overtuigd van dienende rol die de financiële sector moet spelen. Is commissaris van De Nederlandsche Bank.

Wie het ook wordt: vanaf dag 1 moet u duidelijk maken dat u geen financiële drijfveer hebt, maar intrinsieke motivatie. Maak meteen uw beloning openbaar. Besef goed hoe groot het afbreukrisico is. Maar als u slaagt, wacht eeuwige roem en de hoogste koninklijke onderscheiding.

Maarten Schinkel en Menno Tamminga schrijven in deze column over economische ontwikkelingen.