Beter maken voor een ander

Ajax en Vitesse leiden in de praktijk beide spelers op voor andere clubs Met het verschil dat Ajax zelf de transferinkomsten krijgt en eraan verdient Bij Vitesse gaan voetballers weer terug naar Chelsea

Ajax-supporters blijven teleurgesteld achter na de 1-0 nederlaag van hun club tegen Vitesse. Foto ANP

Redacteur Voetbal

Ajax 1 tegen ‘Chelsea 2’ eindigde zaterdagavond in de Arena in 0-1. Het duel tussen topclub Ajax en opleidingsinstituut Vitesse maakte op pijnlijke wijze duidelijk hoe de verhoudingen liggen in het hedendaagse Europese voetbal. Johan Cruijff kondigde in september 2010 een fluwelen revolutie aan met als doel om Ajax weer naar de Europese top te brengen, maar het gat met een grootmacht als Chelsea lijkt niet meer te dichten. De Engelse club heeft met Vitesse zelfs een kweekvijver met talent dat zich al kan meten met de kampioen van Nederland.

Het kwaliteitsverschil tussen de spelers van Ajax en Vitesse is niet groot. De belevingswereld is echter totaal anders. De voetballers van coach Frank de Boer zijn het beste wat Ajax op dit moment te bieden heeft. De trotse aanhang verlangt naast prestaties ook aantrekkelijk voetbal. Blijft dat achterwege, dan ontstaat onrust. Bij Vitesse voelen de spelers geen druk en is een landstitel geen must. Talenten mogen fouten maken. De geslonken achterban is allang blij dat de club nog bestaat – al is die dan in handen van de Rus Alexander Chigirinsky.

Voor Ajax lijkt de Europese top verder weg dan ooit. Zeker sinds spelmaker Christian Eriksen begin dit seizoen vertrok – op zijn 21ste, nog voordat hij volgroeid was. Een opvolger was niet klaargestoomd en grote aankopen bleven achterwege. Viktor Fischer (19) en Davy Klaassen (19) zijn nog niet in staat de kar te trekken.

De deels in Amsterdam opgeleide voetballers slagen er dit seizoen nog niet in de ploeg bij de hand te nemen. Dat heeft simpelweg tijd nodig. Laat staan dat ze met Ajax in een poule met Barcelona, AC Milan en Celtic serieus kunnen meestrijden om een plek in de volgende ronde van de Champions League.

Chelsea is in diverse opzichten van een ander niveau dan Ajax. Met het grote geld van de Russische eigenaar Roman Abramovitsj kon de selectie worden versterkt met (reserve)spelers als Willian (voor 35 miljoen euro van Anzji), André Schürrle (22 miljoen, van Bayer Leverkusen) en Marco van Ginkel (9 miljoen, van Vitesse). Daarnaast trok Chelsea jonge talenten aan als Christian Atsu (4 miljoen, van FC Porto) en Cristián Cuevas (1,9 miljoen, van CD O’Higgins). De laatste twee werden direct aan Vitesse verhuurd, waar ze met Sam Hutchinson, Lucas Piazón, Gaël Kakuta en Patrick van Aanholt een ‘Chelsea-kolonie’ in Arnhem vormen.

Geen geel-zwart hart

Vitesse heeft zich mede met de hulp van de huurlingen van Chelsea in de top van de eredivisie genesteld. De ploeg was grote delen van de wedstrijd beter dan Ajax en won verdiend. De zege leidde niet eens tot uitzinnige euforie bij Vitesse. Het is de eigenaren van de club er ook niet om te doen de macht in de eredivisie te grijpen, zoals Maasbert Schouten bij de verkoop van de club in 2010 aan Merab Jordania wilde doen geloven. De Georgiër deed zijn aandelen onlangs weer van de hand voordat sportief succes was behaald.

Het hart van de mediaschuwe zakenman Chigirinsky lijkt ook niet bepaald geel-zwart. De Rus zou met de overname van de club de banden met Chelsea nog verder willen versterken. Volgens De Telegraaf komen veel stalorders voor de directie van Vitesse sinds kort vanuit Londen, waar de Russische Marina Granovskaia als rechterhand van Abramovitsj veel voor het zeggen heeft. Zo lijkt het erop dat Vitesse steeds meer uitgroeit tot een filiaal van Chelsea.

Supporters van Vitesse die hopen dat de miljardair Chigirinsky op korte termijn grote investeringen in de club zal doen, komen bedrogen uit. Al is het alleen maar omdat de club volgens de UEFA-regels van Financial Fair Play vrijwel geen geld meer mag uitgeven. Als Vitesse in een tijdbestek van drie jaar de grens van 45 miljoen euro aan verliezen overschrijdt, wordt de club uitgesloten van Europees voetbal. De directie zal het niet zover willen laten komen en richt zich daarom vooral op het huren van spelers. In theorie mag Vitesse een heel elftal van Chelsea-spelers opstellen. De KNVB heeft regels die dat in het verleden beperkten geschrapt.

Zo speelde Ajax zaterdag eigenlijk tegen een club die spelers opleidt voor een ander. De landskampioen doet dat in de praktijk ook, maar ontvangt wel zelf de transferinkomsten van ‘grootgebrachte’ spelers. Die vormen al decennia de levensader. Het is de vraag of Ajax zich nog steeds School of Excellence mag noemen. Ondanks de fluwelen revolutie van Cruijff blijft de doorbraak van toptalenten uit. De A1 van Ajax staat in de UEFA Youth League – in een poule met Barcelona, AC Milan en Celtic – met nul punten troosteloos onderaan.

Chelsea doet het op alle fronten beter. De club staat tweede in de Premier League en gaat in de Champions League (evenals in de UEFA Youth League) aan de leiding in een groep met Schalke 04, Basel en Steaua Boekarest. Ondertussen mag een talent als Lucas Piazón in alle rust rijpen bij Vitesse. De negentienjarige Braziliaanse spelmaker van ‘Chelsea 2’ liet zaterdag zien dat hij nu al verder is dan de Ajacieden Fischer en Klaassen.