Beste van Ajax minder dan beloften Chelsea

Kweekvijver Vitesse kan zich meten met kampioen Nederland

Ajacied Ricardo van Rhijn in duel metMike Havenaar. De lange spits van Vitesse wordt, in tegenstelling tot zes van zijn ploeggenoten, niet gehuurd van Chelsea. Foto Pics United

Ajax 1 tegen ‘Chelsea 2’ eindigde zaterdagavond in de Amsterdam Arena in 0-1. Het eredivisieduel tussen de Nederlandse topclub Ajax en het Arnhemse opleidingsinstituut Vitesse maakte op pijnlijke wijze duidelijk hoe de verhoudingen liggen in het hedendaagse Europese voetbal.

Johan Cruijff kondigde in september 2010 een fluwelen revolutie aan, met als doel om Ajax weer naar de Europese top te brengen, maar het gat met een grootmacht als Chelsea lijkt niet meer te dichten. De Engelsen hebben met Vitesse zelfs een kweekvijver met talent dat zich al kan meten met de kampioen van Nederland.

Het kwaliteitsverschil tussen de spelers van Ajax en Vitesse is niet groot. De belevingswereld is echter totaal anders. De voetballers van coach Frank de Boer zijn het beste wat Ajax van daag de dag te bieden heeft. De trotse aanhang verlangt naast prestaties ook aantrekkelijk voetbal. Blijft dat achterwege, dan ontstaat er onrust.

Bij Vitesse voelen de spelers geen druk en is een landstitel geen must. Talenten mogen fouten maken. De geslonken Arnhemse achterban is allang blij dat de club nog bestaat – al is ze in handen van de Rus Alexander Chigirinsky.

De tijd dat Ajax door het opleiden van voetballers aansluiting met de top kreeg, lijkt voorbij. Spelmaker Christian Eriksen vertrok op zijn 21ste, nog voordat hij volgroeid was. Een opvolger was niet klaargestoomd en grote aankopen bleven achterwege. Viktor Fischer (19) en Davy Klaassen (19) zijn nog niet staat het team op sleeptouw te nemen.

Dat heeft simpelweg even tijd nodig. Laat staan dat de jonge talenten van Ajax in een poule met Barcelona, AC Milan en Celtic kunnen meestrijden om overwintering in de Champions League.

Het Londense Chelsea is een club als Ajax in meer dan één opzicht ver voorbijgestreefd. Met het grote geld van de Russische eigenaar Roman Abramovitsj kon de selectie worden versterkt met (reserve)spelers als Willian (voor 35 miljoen euro van Anzji), André Schürrle (22 miljoen euro van Bayer Leverkusen) en Marco van Ginkel (negen miljoen euro van Vitesse). Bovendien trok Chelsea jonge talenten aan als Christian Atsu (vier miljoen euro van FC Porto) en Cristián Cuevas (1,9 miljoen euro van CD O’Higgins). De laatste twee werden direct aan Vitesse verhuurd, waar ze met Sam Hutchinson, Lucas Piazón, Gaël Kakuta en Patrick van Aanholt een ‘Chelsea-kolonie’ in Arnhem vormen.

Vitesse heeft zich mede met de hulp van de huurlingen van Chelsea in de top van de eredivisie genesteld. De ploeg was zaterdagavond grote delen van de wedstrijd beter dan Ajax en behaalde een verdiende zege. De Georgische invaller Valeri Qazaishvili maakte in de slotminuut de winnende treffer.

De winst leidde niet eens tot euforie bij Vitesse. Het is de eigenaren van de Arnhemse voetbalclub er niet om te doen de macht in de eredivisie over te nemen, zoals de vroegere clubeigenaar Maasbert Schouten bij de verkoop in 2010 beloofde. De Georgische eigenaar Merab Jordania deed zijn aandelen onlangs van de hand voordat er sportief succes was geboekt.

Ook het hart van de mediaschuwe zakenman Chigirinsky lijkt niet bepaald geel-zwart. De Rus zou met de overname van de club de banden met Chelsea nog verder willen versterken. Volgens De Telegraaf komen veel stalorders voor de directie van Vitesse sinds kort vanuit Londen, waar de Russische Marina Granovskaia als rechterhand van Abramovitsj veel voor het zeggen heeft. Zo lijkt het erop dat Vitesse steeds verder uitgroeit tot een filiaal van Chelsea.

Supporters van Vitesse die denken dat de miljardair Chigirinsky op korte termijn grote investeringen in de club zal doen, komen bedrogen uit. Al is het alleen maar omdat de club volgens de UEFA-regels van financial fair play vrijwel geen geld meer mág uitgeven. Als Vitesse in een tijdbestek van drie jaar de grens van 45 miljoen euro aan verliezen overschrijdt, wordt de club uitgesloten van Europees voetbal. De directie zal het niet zo ver willen laten komen en richt zich daarom vooral op het huren van spelers. In theorie mag Vitesse een heel elftal van Chelsea-spelers opstellen. De KNVB heeft regels die dat in het verleden beperkten, geschrapt.

Zo speelde Ajax zaterdagavond eigenlijk tegen een club die spelers opleidt voor een ander. De Amsterdamse voetbalclub doet dat in de praktijk ook, maar krijgt wel zelf de transferinkomsten van grootgebrachte spelers. Die vormen al decennia de levensader van Ajax. Het is de vraag of Ajax zich nog steeds een school of excellence mag noemen. Ondanks de fluwelen revolutie van Cruijff blijft de doorbraak van toptalenten uit. De A1 van Ajax staat in UEFA Youth League in een poule met Barcelona, AC Milan en Celtic met nul punten onderaan.

Chelsea doet het op alle fronten beter. De club staat tweede in de Premier League en gaat zowel in de Champions League als in de UEFA Youth League aan de leiding, boven Schalke, Basel en Steaua. Intussen mag een kroonjuweel als Lucas Piazón in alle rust rijpen bij Vitesse. De negentienjarige Braziliaanse spelmaker van ‘Chelsea 2’ liet zaterdag zien dat hij al verder is dan de Ajacieden Fischer en Klaassen.