‘Nederlandse wetenschap is aan grote revisie toe’

De cleanroom van het fotonica-laboratorium op de TU Eindhoven. Foto ANP / Joyce van Belkom

De wetenschap in Nederland moet op de schop. Er zijn perverse prikkels en fouten in het systeem geslopen de afgelopen decennia. “Het systeem is aan een grote revisie toe”, zegt wetenschapsfilosoof Huub Dijstelbloem van de Universiteit van Amsterdam vandaag in NRC Handelsblad. Hij is een van de initiatiefnemers van een nieuwe beweging, Science in transition, die pleit voor een fundamenteel andere organisatie van de wetenschap.

Een van de problemen is dat onderzoekers steeds meer worden afgerekend op het aantal publicaties, en het aantal keren dat hun artikelen door collega’s worden aangehaald. Dat heeft allerlei strategieën uitgelokt. Wetenschappers spreken onderling af elkaar te citeren, zodat ze beter scoren. Hoogleraren misbruiken hun status om hun naam op andermans artikelen te krijgen, zonder veel bijgedragen te hebben aan het onderzoek.

Science in transition wil af van de vele ranglijsten die onderzoekers en universiteiten aanzetten tot een perverse competitie.