Die mysterieuze sterfte in de Stik-vallei, dat kan zich herhalen

Frank Westermans artikel over de ‘Stikvallei’, waar mensen en vee onder mysterieuze omstandigheden stierven in 1986 (NRC, 26 okt.) heb ik met buitengewone interesse gelezen. Vanuit de Commissie voor de milieueffectrapportage ben ik tweemaal betrokken geweest bij onderzoek en beleidsvorming rond het Kivumeer (tussen Rwanda en Congo). De omstandigheden daar zijn vergelijkbaar met die rond het Nyosmeer waarover het artikel gaat. De ‘opwelling of explosie’ is daar namelijk veroorzaakt door het vrijkomen van grote hoeveelheden gas (methaan en CO2) die in het meer waren opgeslagen/opgelost. Volgens huidige inzichten is het grootste deel van dat gas het gevolg van de vulkanische omgeving. CO2 is zwaarder dan lucht: het vormt zo een deken en doodt alles wat ademt. Het Kivumeer is hiermee vergelijkbaar en deskundigen geven aan dat daar over enkele decennia hetzelfde zou kunnen gebeuren of eerder, wanneer het labiele evenwicht in gasdrukken in het meer verstoord wordt door bijvoorbeeld een vulkaanuitbarsting (in 2002 nog). Wanneer dat zou gebeuren in een van de dichtst bevolkte regio’s in Afrika moet wellicht rekening gehouden worden met 1 miljoen doden. Daarom ondersteunen zowel de plaatselijke Nederlandse ambassade als Brussel de aanpak van deze problematiek, oa. door gecontroleerde gaswinning. Methaan kan dan ingezet worden voor elektriciteitsopwekking. Ik vond het wel spijtig dat de kans gemist is om bijvoorbeeld in een redactioneel kader aan te geven wat de oorzaak is geweest van de betroffen ramp en of herhaling mogelijk is.

Aad van der Velden