Libor-fraude is niet de laatste affaire De Libor-fraude is maar één van de fraudezaken die nog lopen

De banken zitten nog middenin het proces van lessen trekken uit de financiële crisis. Er lopen nog onderzoeken naar andere fraudezaken dan het Libor-schandaal en de Europese Centrale Bank komt nog met een strenge test waarvoor zeker banken zullen zakken.

Tekst Hanneke Chin-A-Fo en Chris Hensen, illustraties Rik van Schagen

Foto Shutterstock

Voor alle duidelijkheid: het is nog lang niet gedaan met de affaires in de financiële wereld. Hoe ernstig de Libor-fraude van Rabobank ook is, het houdt hierna niet op. De afgelopen dagen werd bekend dat zes grote internationale banken worden onderzocht voor gerotzooi met wisselkoersen. Verder loopt er een onderzoek naar manipulatie van de Euribor, net als Libor een belangrijk internationaal rentetarief.

Dat we er nog niet vanaf zijn, komt deels doordat onderzoeken naar malversaties uit het verleden nu pas naar buiten komen. Omdat het omvangrijke onderzoeken zijn duurt het soms jaren voor die zijn afgerond. Soms is het dus oude rot die nog opgeruimd moet worden.

Tegelijkertijd: er gaat ook nu nog veel mis. De vermeende wisselkoersfraudezaak is van nu. De handelaren die bij Rabobank fraudeerden met de Libor-rente deden dat tot 2011. Dat wijst er op dat zij niet veel hebben geleerd van de crisis.

Een van de belangrijkste redenen dat er nog steeds banken omvallen en door belastingbetalers moeten worden gered (SNS Reaal afgelopen februari), is dat in Nederland in 2008, toen Lehman Brothers omviel, net werd gedaan alsof er niets aan de hand was. Politici, toezichthouders en bankiers staken collectief hun kop in het zand: het was een Amerikaans probleem. Daardoor is kostbare tijd verloren.

De VS begonnen meteen na 2008 met saneren, hervormen en herkapitaliseren van probleembanken. De sanering begon in Europa pas veel later, en dat pijnlijke proces is nog niet afgerond. Het helpt ook niet als banken hun problemen verborgen houden totdat die echt onhoudbaar worden.

Maar het allerbelangrijkste: je kunt een verrot systeem dat dertig jaar lang heeft kunnen groeien niet in vijf jaar terug naar ‘normaal’ brengen. Verandering duurt soms een generatie.