Je ziet alleen maar water, en één rots

Vanuit Nieuw-Zeeland maakt kapitein Klaas Gaastra zich klaar voor de Kaap Hoorn-ronding – een historische zeilreis van vijftig dagen.

Vrijdag 25 oktober

Het voorjaarszonnetje schijnt in onze kleine groene camper die op een opvallend rustige camping staat, niet ver van Auckland in Nieuw-Zeeland. Mijn vrouw Marianne en ik hebben er onze vakantie opzitten. We zijn in Sydney van boord gestapt waar kapitein Eric Kesteloo en onze tweede kok, Rensje Furst, het tijdelijk van ons hebben overgenomen. Zij hebben met ons zeilschip, de bark Europa en het team deelgenomen aan een race van Sydney naar Nieuw-Zeeland.

Vandaag begint voor ons het werk weer, en dat is het voorbereiden van een zeezeilreis van vijftig dagen met een groep van 39 gasten en 17 bemanningsleden rond Kaap Hoorn van Auckland naar Port Stanley op de Falkland Eilanden. Kaap Hoorn is het zuidelijke uiteinde van het Zuid-Amerikaanse continent, dat ver uitsteekt in het stormachtige zeegebied. Deze kaap lag op de laatste routes waar zeilende vrachtschepen nog exploitabel waren, zoals de graanvaart van Australië en de nitraatvaart van Chili naar Europa. Voor de bark Europa en ook voor mij persoonlijk zal dit de tweede Kaap Hoorn-ronding zijn, de vorige keer was in 2002.

Het inslaan van alle goederen die op zo’n reis nodig zijn, is een vak apart. Na vele jaren ervaring blijft het elke keer weer een uitdaging om alles te vinden in een vreemd land. We toppen onze camper af met allerlei specialiteiten die Marianne – ze is kok op het schip – niet wil overlaten aan de scheepshandelaar. ’s Middags rijden we naar de haven waar alle tall ships arriveren. Al is het wat kleiner dan Sail Amsterdam, de mensen zijn niet minder enthousiast. Daarna drinken we met de rest van de bemanning een biertje aan dek en horen we de verhalen aan van de zeilrace, die ze met overweldigende overmacht hebben gewonnen.

Zaterdag

In de ochtend gaan onze gasten en een groot deel van onze vaste bemanning naar de ‘crew parade’. Alle scheepsbemanningen doen hieraan mee. Het is een wandeling door de stad die eindigt met een prijsuitreiking. Ons team gaat uiteindelijk naar huis met de prijs voor het snelste schip én de prijs voor de meest enthousiaste ploeg.

Voor de vaste bemanning geldt dat het ‘grote-schoonmaakfeest’ aan boord begint. Het schip wordt weer klaargemaakt voor de volgende ploeg trainees. En ondertussen voeren we klussen uit in het tuig en aan de motoren.

Marianne en ik brengen ons campertje terug naar het verhuurkantoor en ruilen ’m in voor een grotere bus om er zeker van te zijn dat we alle boodschappen kunnen vervoeren.

’s Avonds laat doe ik nog even een paar belletjes met Nederland. Daar is de dag nog maar net begonnen. Eentje om mijn zus te feliciteren met haar verjaardag en eentje met Marije (dochter) en Thijmen (kleinzoon) om te horen of alles goed ging met ze, en of onze scheepshond Sirius ze niet te veel tot last is. Sirius mocht niet mee met deze reis door alle quarantaineregels op dit continent. Alles gaat goed.

Zondag

De kapiteinsvlag gewisseld in de voormast, oftewel ik heb het gezag over de Europa officieel overgenomen van kapitein Eric. Het is een grote rode vlag met een kompasroos in de linkerbovenhoek en een groot wit cijfer in het midden. Het stamt uit oude tijden en het maakte het makkelijk om van verre al te zien wie er op een bepaald moment het gezag voerde.

Ook vandaag net als gisteren weer ‘open schip’, het moment voor de inwoners van Auckland om een kijkje aan boord te nemen. Vele honderden bezoekers staan geduldig op de kade te wachten totdat ze een rondje over dek te mogen maken. Ook is er weer veel animo om in het dekhuis een kopje koffie of thee te drinken of te genieten van een kopje Hollandse erwtensoep. Voor de kinderen is de Europa altijd het piratenschip bij uitstek, een middagje om bij weg te dromen.

De supermarkten zijn ook vandaag gewoon open dus ik doe nog een shopping run met Marianne.

’s Avonds een gezellig samenzijn met voormalige bemanningsleden uit Nieuw-Zeeland die nu een wat rustiger leven leiden.

Maandag

Vandaag is het hier Labour Day dus heel veel mensen hebben een vrije dag. Het is ook de laatste officiële dag van dit Sail-evenement en vanmiddag vertrekken de tall ships weer naar alle windrichtingen. Wij doen daar ook aan mee, met het verschil dat we na het officiële vertrek gewoon weer terugzeilen naar de haven van Auckland. De ‘Dutch Tall Ships’ vertrekken namelijk pas donderdag voor hun volgende etappe: de Kaap Hoorn-ronding. Dit biedt ons echter ook de gelegenheid om vandaag veel mensen een dagtochtje aan te bieden. Alle vijftig kaarten zijn uitverkocht.

Dinsdag

Ook vandaag weer veel drukte, want de nieuwe gasten komen aan boord. En we krijgen ook nog een surveyor van Bureau Veritas over de vloer. Koopvaardijschepen en dus ook de Europa krijgen jaarlijks en vijfjaarlijks allerlei inspecties.

In de loop van de middag komen onze 39 nieuwe gasten aan boord die de grote reis gaan meemaken. Ze komen uit alle windstreken (twaalf verschillende nationaliteiten) en velen van hen hebben al eerder een reis op de Europa gemaakt. Wat bezielt iemand om een zeilreis te maken van 5.500 zeemijlen (10.175 kilometer) met alleen maar een met water gevulde horizon en waarschijnlijk één rots (Kaap Hoorn)? Voor hen is het vaak een lang gekoesterde droom die in de komende weken werkelijkheid gaat worden.

Woensdag

Een groot gedeelte van onze nieuwe gastbemanning is al vroeg uit de veren. We hebben een bijeenkomst georganiseerd in het Maritieme Museum van Auckland alwaar de gastbemanningen van de drie Nederlands schepen (Europa, Oosterschelde en Tecla) elkaar ontmoeten.

Aan boord zijn we ondertussen druk met het uitladen van twee vrachtwagens met voeding voor de komende maanden en daarna het wegstouwen van al deze etenswaren. Het is altijd weer verbazingwekkend dat al die spullen in het schip passen. Ik noem maar een paar getallen; 700 liter melk, 60 kilo kaas, 100 kilo koffie, maar ook 600 pakken met rollen toiletpapier of 600 liter vruchtensap en 120 dozen bier. De lijst is eindeloos en we zijn dan ook een groot deel van de dag bezig met het checken van de kwaliteit en het inpakken van bijvoorbeeld de groenten in kranten.

De surveyor van Bureau Veritas rondt in het begin van de middag zijn inspecties af. Hij (en wij) zijn tevreden over het resultaat.

In de avond gaat een groot gedeelte van de bemanning nog even buurten bij een collega-tall ship afkomstig uit Canada, de Picton Castle. Ik duik al vroeg mijn mandje in. Het was weer een lange dag en ik wil graag uitgerust aan de reis beginnen.

Donderdag

Dag van vertrek. In de ochtend al vroeg in de weer met het uitklaren van het schip bij de douane en immigratie. Bemanningslijsten worden verstuurd naar verschillende instanties en alle paspoorten krijgen een stempel.

Om 10.30 uur is het zover, we nemen afscheid van de afgeloste vaste bemanningsleden, de trossen gaan los en we komen langzaam los van de kade. Onze machtige scheepshoorn geeft drie lange stoten als afscheid aan alle toegestroomde belangstellenden. Later hebben we nog een paar uur de motoren naast de zeilen nodig om veilig de Hauraki Golf te kunnen verlaten, maar om 18.00 uur kunnen deze worden bedankt en zijn het alleen nog de zeilen die ons naar de horizon stuwen.

De safety-lijnen zijn aan dek gespannen, de zeewachten zijn ingegaan en hier en daar hoor ik vreemde geluiden die aangeven dat een aantal van onze kersverse trainees nog even moeten wennen aan deze nieuwe wereld.