Ik probeer hoop te houden, tegen de klippen op

Marcel Musters speelt in FiftyFifty, een nieuwe lunchvoorstelling over een open huwelijk, geschreven door Aaf Brandt Corstius. „Ik herken de gesprekken, de jaloezie.”

Tekst Herien Wensink, foto Andreas Terlaak

Beddendood

„Ik wilde al lang een keer een voorstelling maken over seks. Omdat dat belangrijker is in onze levens dan we durven toegeven. We praten er nooit echt over, of vooral grappend. Het is heel moeilijk om er goeie taal voor te vinden. De term ‘beddendood’ hoorde ik voor het eerst van Aaf Brandt Corstius. Ik kende hem niet, maar het verschijnsel is alomtegenwoordig, zeker als je een lange relatie hebt.”

OSM

„Actrice Lies Visschedijk en ik hebben Aaf gevraagd een stuk te schrijven. Ik hou van haar stijl. Aaf schrijft eigentijdse zedenschetsen, een soort Woody Allen meets Annie M.G. Schmidt. In Fiftyfifty zoomt ze in op het ‘species’ mens. OSM in dit geval. Ons soort mensen: creatief, grootstedelijk. Het stuk gaat over twee personen die een open relatie uitproberen, omdat ze vinden dat je niet alles bij één persoon kunt vinden. Het is heel geestig. Ik herken de gesprekken, de jaloezie. In haar columns kan Aaf soms wat braaf overkomen, maar dat is dit stuk zeker niet: het is origineel, fris en scherp, en er zitten slimme omkeringen in. We hebben er een interessant toneelschrijver bij.”

Allenig

„Lies is een fantastische actrice en een heel lief mens. Het is heel fijn om juist nu met haar te werken; we zitten allebei middenin een rouwproces. Mijn grote liefde [acteur] Jeroen Willems overleed in december vorig jaar. Lies verloor haar man drie maanden geleden. Het is voor ons goed om bij elkaar te zijn. We praten er elke dag over. Haar verdriet is verser en rauwer dan dat van mij – mijn situatie is anders: Jeroen en ik waren uit elkaar. Maar het delen doet ons goed. Pijn is zoiets eenzaams. Of… Eenzaam? In Brabant zouden we zeggen: allenig.

„Ik heb heel veel lieve mensen om me heen, en dat is fijn. Maar verdriet moet je echt alleen verwerken. Je moet dat gevoel alleen doormaken. Als ik wakker word, heb ik een knoop in mijn buik. Al bijna een jaar lang. Na een paar minuten gaat dat over.”

Jeroen

„We hadden nog heel veel contact. Als er iemand doodging, was hij de eerste die ik belde. Zelfs toen híj stierf, was mijn eerste reflex: ik moet Jeroen bellen.

Het was goed en nodig dat we uit elkaar gingen, maar ik heb altijd gedacht: ‘Ooit komen we weer samen.’ Hij bleef de man met wie ik oud wilde worden. En ik denk dat hij dat ook lang over mij dacht. Nu kan het niet meer. In het begin miste ik vooral de intimiteit. Ik ervoer een fysiek gemis van zijn lichaam, terwijl we al vier jaar uit elkaar waren. En spijt: ik had er veel meer aan moeten zitten! Nu voer ik gesprekken met hem. Dat is heel troostend. Ik voel dat iemand echt voort kan leven in jezelf. Ik droom ook nog vaak over hem, en dat vind ik fijn. Dan zie ik hem toch weer even.”

Lijdende kunstenaar

„Hij stierf veel te vroeg. Maar ik zou tekenen voor zo’n dood: in het harnas, tijdens een repetitie in Carré en vermoedelijk zonder veel pijn. Ik had hem wel nog wat rust in het leven gegund. Maar de roep van het theater was te groot.

„Jeroen wilde via zijn vak het leven helemaal doorgronden, in al zijn donkerte en pijn. In die zin was hij een ouderwetse, lijdende kunstenaar. Ik bewonder zijn kunstenaarschap achteraf nog meer dan toen. Hij heeft heel veel mensen geraakt, niet alleen als kunstenaar, ook als mens. Dat vind ik heel mooi.”

Berusting

„Toen ik kort na zijn dood naar New York ging, raakte ik heel erg in paniek. We kwamen daar vaak samen. Ons hele leven kwam voorbij. Overal hoorde ik ons praten. Toen wist ik even niet meer wie ik was en hoe ik door moest. Maar sinds een paar maanden is er een soort rust in me gekomen. Berusting. Ik weet: hij is dood, en ik moet door. Iedereen moet door, en dat moeten we zo goed mogelijk doen.”

Lichaam

„Regelmaat is heel belangrijk voor mij geworden. ’s Ochtends om zeven uur sta ik op en dan ga ik zwemmen. Ik ga vroeg naar bed. Voor het eerst in vijftig jaar probeer ik goed voor mezelf te zorgen. Mijn lichaam vroeg daar om, zeker na de dood van Jeroen. Hij heeft zijn lichaam opgebruikt door alleen maar te werken; en ik ben ook een beetje zo. Al was ik al aan het veranderen. Heel lang was ik te dik. Ik stopte echt alles in mijn mond! Dat gaf dan even rust en troost. Drie jaar geleden besloot ik alleen nog maar dingen in m’n mond te stoppen die goed voor me zijn. Dat heeft veel meer consequenties gehad dan ik dacht.

„Letterlijk zijn er een paar beschermlagen afgegaan. Ik voel me veel kwetsbaarder, en sinds de dood van Jeroen helemaal. Nu kom ik steeds dichter bij wie ik denk dat ik ben.”

Mooie man

„Voor het spelen vond ik het altijd leuk om dik te zijn. Het levert specifiekere rollen op; er zijn niet zoveel dikke acteurs. Je lichaam inzetten sorteert meteen veel effect. Het is een extra instrument. Ik krijg nu andere rollen aangeboden. Eind dit jaar ga ik de man van Linda de Mol spelen in een serie. En laatst was ik opeens ergens ‘de mooie man’. In hoe mensen mij privé benaderen voel ik geen verschil. Al zeggen ze nu wel: ‘Wat zie je er goed uit.’ Dat vind ik zelf trouwens niet, met dat dunne nekje. Maar ik voel me wel veel beter in mijn lichaam.”

Troost

„Net als bij eten zocht ik lang troost en afleiding bij mensen. Ik ben altijd heel sociaal geweest; aan elke productie hield ik twee nieuwe vrienden over. Maar ik kon dat niet volhouden. Elke vrije vrijdagavond zat ik met iemand te eten, en het was nooit genoeg. Ik voelde me voortdurend schuldig tegenover iedereen. De laatste tijd heb ik ontdekt dat ik het juist prettig vind om alleen te zijn. Gewoon rustig, bij mezelf, thuis in mijn eigen nest. Daar voel ik me het beste.”

Stoppen

„Na Fiftyfifty stop ik een paar jaar met toneel. Ik ben al 29 jaar elk seizoen op tournee. Jarenlang heb ik overdag gefilmd, en stond ik ’s avonds weer ergens in het land op toneel. Om twee uur thuis, en om zes uur weer op. En de volgende dag weer. Ik merk nu pas hoe belastend dat is geweest. De komende twee jaar wil ik vooral luchtige dingen doen. De zon zien, letterlijk en figuurlijk. Als toneel wegvalt, scheelt dat veel. Dat is zo intensief. Hoewel ik het spelen zal missen. Daar krijg ik nog altijd energie van.”

Feelgood

„Met al dat harde werk heb ik mezelf wel op de kaart gezet. Eindelijk ben ik aan het oogsten. Ik word vaak gevraagd; krijg leuke projecten aangeboden. Nu zit ik bijvoorbeeld in Penoza, dat vond ik al een supergoede serie, en dan bieden ze me opeens een rol aan! Meestal hoef ik niet eens meer auditie te doen. Ik kies anders dan vroeger. Feelgood is belangrijker geworden dan avant-gardistisch kunsttoneel. Geen onzin, maar goeie feelgood. Omdat ik als mens ook hoop probeer te houden, tegen de klippen op.”

Gayscene

„Ik kan me moeilijk voorstellen dat er een andere man komt. Soms zou ik willen dat ik hetero was; ik vind vrouwen vaak veel leuker. In de gayscene val ik een beetje tussen wal en schip, het is of te macho, of te tuttig. Ik zoen wel eens met een vrouw hoor. Maar uiteindelijk ben ik toch meer homo dan hetero. Ik ben al heel lang niet meer met een vrouw naar bed geweest.

„Als er niet nóg zo’n belangrijke liefde komt, dan zal ik dankbaar zijn dat ik het heb meegemaakt. Jeroen en ik waren bijna veertien jaar samen. Ik weet dat hij heel veel van mij gehouden heeft. En ik van hem.’

Fiftyfifty van Aaf Brandt Corstius door Mugmetdegoudentand gaat zondag in première in theater Bellevue. Inl. theaterbellevue.nl