‘Heeft Den Haag wel oog voor onze veiligheid?’

De onzekerheid over gaswinning breekt Groningen op. De burgemeester van Loppersum waarschuwt.

De kennismaking met minister Ivo Opstelten zal Albert Rodenboog, burgemeester van Loppersum, niet gauw vergeten. De minister liet zich in Groningen bijpraten over de aardbevingen die door de gaswinning talrijker en krachtiger worden. Toen de burgemeester vroeg om „meer menskracht en deskundigheid” om zijn bewoners te beschermen, kreeg hij van Opstelten (Veiligheid, VVD) nul op het rekest. „Ik houd niet van claimgedrag”, baste hij.

Albert Rodenboog (Leek, 1953): „En toen ik vroeg: geachte minister, maar wie is dan verantwoordelijk voor de veiligheid van onze Groningers, vertelde hij doodleuk dat de minister van Economische Zaken daarover gaat. Ja, dezelfde die ook de aardgasbaten bewaakt en de vergunning afgeeft aan het winningsbedrijf. We zijn een collegiaal bestuur, zei Opstelten. Dat is in het kabinet zo afgesproken.”

Het voorval schetst de zorgen van Albert Rodenboog, burgemeester van de Groningse gemeente die de meeste en de zwaarste aardbevingen te verduren had. „Heeft het kabinet wel voldoende oog voor de veiligheid van onze Groningers?”, vraagt hij zich af met negen collega-burgemeesters, de dijkgraaf en de verantwoordelijk provinciebestuurder. „Is onze veiligheid in goede handen in Den Haag? Daar maken wij ons als bestuurders ernstige zorgen over.”

Omwille van de veiligheid moet minister Kamp (Economische Zaken, VVD) minder Gronings gas winnen, adviseerde het Staatstoezicht op de Mijnen dit jaar. Maar hij laat eerst aanvullend onderzoek doen voordat het kabinet in januari beslist. Tegenover de regionale veiligheidsrisico’s staan forse economische landsbelangen. Alleen al vorig jaar verdiende de schatkist zo’n 11,5 miljard aan het ‘Groningse goud’. Gaswinningsbedrijf NAM, een joint venture van Shell en Exxon, streek 1,4 miljard euro op.

De veiligheidsregio heeft deze week alsnog zes ton geclaimd bij Kamp. We hebben het geld nodig, schrijven de bestuurders, „om eigen expertise te ontwikkelen” voor het „nieuwe risico van aardbevingen”. Tot nu toe gebruiken ze de kennis en mankracht van de NAM, maar dat is een belanghebbende partij. „Het is noodzakelijk dat een meer onafhankelijke en eigenstandige positie kan worden ingenomen.”

Zo zouden ze graag een eigen geoloog in dienst nemen en met eigen onderzoekers de aardbevingsrisico’s in kaart brengen voor de beide zeehavens, waar een kwart van de Nederlandse chemische industrie is gevestigd. Ook is er een onafhankelijk deskundige nodig, zegt Rodenboog, om in december het nieuwe gaswinningplan van de NAM te beoordelen. Kamp heeft maandag tijdens een bezoek aan Loppersum laten weten dat rampenprofessor Ira Helsloot wordt ingeschakeld. Maar op de claim van zes ton heeft hij nog niet gereageerd.

Intussen hoopt Rodenburg op daadkracht van het kabinet. De besluiteloosheid leggen de Groningers uit als ontkenning van hun probleem. Zolang bewoners niet weten waar ze aan toe zijn, trekken ze weg en ontstaat er voordat je het weet een negatieve spiraal. „Daar is ’t lastig tegenop investeren” waarschuwt Rodenboog. Om over het onderhuids sluimerende ongenoegen van de bewoners maar te zwijgen. „Kijk niet raar op als ze op een dag met z'n allen actie gaan voeren.”