Heb ik een jaar gezopen, mág het niet meer

Vanaf 1 januari is alcohol verboden voor iedereen jonger dan 18 jaar 16- en 17-jarigen mogen nu nog wel drinken Ze zijn verward en verontwaardigd

verslaggever

„Ze zeggen dat je brein afsterft als je te veel drinkt. Dat zien we dan wel weer. Proost!” Thuis is Gerard Ras (16) begonnen met Heineken, in de discobus zet hij zijn lippen aan een fles Gold Strike.

‘Young, Wild and Free’ (van rappers Snoop Dogg en Wiz Khalifa en tieneridool Bruno Mars) is op de radio en Gerard zingt mee:

So what we get drunk

So what we smoke weed

We’re just having fun

We don’t care who sees.

„Straks Flügel, helemaal naar de tyfus.” De eindbestemming is club Rodenburg in het Gelderse Beesd. Daar is vanavond Forever Young, een feest voor zestienplussers.

De club is in de wijde omtrek beroemd en berucht vanwege de feesten voor minderjarigen. ‘De babydisco’ heet het. De jongeren komen uit randgemeenten van Utrecht en Gelderse dorpen, zitten op het vmbo tot en met het vwo. Ze dansen op hardstyle en dance, maar ook op hiphop en r&b.

Over drank praten ze graag en veel. Vooral nu, want vanaf 1 januari is alcohol verboden voor iedereen onder de achttien. Zestien- en zeventienjarigen die nu nog wel mogen drinken zijn verward en verontwaardigd.

Dat méén je niet

„Het is zó oneerlijk. Heb ik een jaar gezopen, mág het niet meer.” Jesse Hek uit Montfoort is 16, bijna 17. In de rookruimte van club Rodenburg in Beesd drinkt hij het tiende biertje van vandaag. Dronken is hij niet, maar wel ‘lekker los’. Jesse windt zich niet snel ergens over op, maar hier snapt hij de logica écht niet van. „Stel je voor dat je uitgaat zonder alcohol. Dan voel je je echt heel droog. Dat je denkt: en nu? Alsof je naar de bioscoop gaat zonder popcorn.”

Bas van Zanten uit Beesd is twee weken geleden zestien geworden. Vlak erna ging hij op een feestje ‘he-le-maal kapot’. Voor de eerste keer in zijn leven was hij dronken. „Dat moet je zien!”, zegt zijn vriend opgewonden. Hij pakt zijn smartphone uit zijn zak en speelt een filmpje af. Bas op een bank met een glazige blik in zijn ogen, hij mompelt iets onverstaanbaars. Hij had Malibu gedronken en „misschien ook nog bier”. Gekotst natuurlijk. Wat er de rest van de avond gebeurde kan hij zich amper herinneren. „Toen ik wakker werd stond er een teiltje naast mijn bed.”

Hij vond het gevoel lekker, dat je losser bent en meer durft. Straks is het verboden en daarom neemt hij het er nu van. „Nog twee maanden feesten.”

Er heerst veel onzekerheid bij de jongeren in Rodenburg over de nieuwe leeftijdsgrens: „Maar als je uit 1996 komt, dan mag het nog wel, toch?” is een veelgehoorde reactie. Voor vanavond was Esther Idsinga (16) zich van geen kwaad bewust: „Niet meer drinken? Dat méén je niet. Ik heb naar informatie gezocht, maar er is amper iets over te vinden op internet. Daarom dacht ik: het zal wel niet.” Voordat ze naar Rodenburg vertrok heeft ze al Malibu, Smirnoff, twee wijntjes, een biertje en shotjes Flügel op. Nu neemt ze steeds slokjes Jack Daniels van vrienden. Waarom ze drinkt? „Je vergeet dingen, je hebt minder reflexen, je kunt bijvoorbeeld je portemonnee kwijtraken. O, dat klinkt niet echt positief. Het is moeilijk uit te leggen. Drank is gewoon heel chill.”

Je komt er toch wel aan

Bart van Iperen (bijna 17) draagt een zwart overhemd dat tot boven is dichtgeknoopt. „Zwart kleedt af, snap je?”, legt een passerende vriend uit terwijl hij in Barts buik knijpt. Een jaar geleden was hij twintig kilo lichter. Lachend: „De halve liters hebben hun werk gedaan.”

Bier is belangrijk om het gezellig te hebben, vindt Bart. Op een uitgaansavond drinkt hij er vaak vijftien. Hij hoorde over het nieuwe alcoholbeleid op WhatsApp, in een groepschat met vrienden. „What de fuck? Vre-se-lijk. Mijn vrienden zijn allemaal achttien of ouder en lachten me uit. Eerst dacht ik dat het een grap was.”

De jongeren zijn verbolgen, maar ook oplossingsgericht. Jesse, die uitgaan zonder drank vergelijkt met naar de bios zonder popcorn. „Lieve interviewer, luister eens. Ik heb vrienden van veertien tot en met zestien. Die van veertien en vijftien krijgen geen bandje om drank te kopen. Maar nu gaat het zo: ik drink wat en zij drinken wat.” Hij kijkt samenzweerderig. Als je zin hebt in alcohol, dan kom je er wel aan, wil hij maar zeggen. „Aan het einde van het jaar koop ik gewoon voor driehonderd euro drank.” De rest van de geïnterviewden denkt er net zo over. Het probleem is vooral dat het ze vanaf 1 januari lastiger wordt gemaakt.

Uitbater Janice Bronk weet ook wel dat het schijnheilig is om te zeggen dat er nooit drank wordt doorgegeven, maar ze doet haar ‘uiterste best’ om het te beperken. „Als we zien dat jonkies met drank in hun handen staan dan gooien we het voor hun ogen op de grond. Daarna pakken we het polsbandje af.”

Doordat ze de jeugd controleren, durven ouders ze naar Rodenburg te sturen, denkt Bronk. „Wij leren ze hoe ze moeten omgaan met drank.” Bronk maakt zich zorgen over de toekomst van minderjarige jongeren. „Als ze hier niet kunnen drinken blijven ze heus niet bij hun ouders op de bank zitten. Die gaan ergens anders aan de zuip. Maar dan worden ze niet gecontroleerd.” Bronk maakt zich ook zorgen over over haar inkomsten. „Wie komt er nou nog als er geen alcohol geschonken wordt?”

Ja, ik had dood kunnen zijn

Stephan Uyen (17) valt op doordat hij cola drinkt. Vanavond doet hij „zomaar” rustig aan. Stephan heeft een tatoeage op zijn onderarm: „Living for the moment”, staat er. Daar is bier belangrijk bij, vindt hij. „Je kunt meer lachen, je hebt meer lol. Je leeft maar één keer, toch?”

Het is weleens misgegaan. Toen lag Stephan kotsend in bed. Hij sliep gewoon door maar zijn moeder werd wakker van het geluid. Dat was een maand of tien geleden. Ja, hij had wel dood kunnen zijn. „Nu weet ik veel beter wat mijn grenzen zijn.”

Om half vier rijdt de eerste touringcar terug. Bij een tussenstop in Nieuwegein stappen er twee uit om te ‘nekken’. Terug in de bus krijgen de misselijke feestgangers applaus. „Helemaal loesoe vanavond!”, roept één van hen terwijl hij een gebalde vuist in de lucht steekt.