De verloren jeugd van Facebook

Facebook groeit in omzet, maar verliest jong publiek. Het afbreukrisico is hoog.

‘Er is geen garantie voor populariteit’. Een waarschuwing van die strekking stond in de beurscatalogus van Facebook (beursgang mei 2012) en nu ook weer in die van Twitter (beursgang komende maand). Het virale effect dat een sociaal netwerk snel groot maakt, kan ook tot stilstand of zelfs tot leegloop leiden.

Voorbeeld uit eigen land: deze week werd het einde van Hyves bekendgemaakt. Ondanks laatdunkende geluiden over inhoudsloze ‘krabbels’ en emoticons was met 9 miljoen gebruikers razend populair. Het bedrijf gold als het voorbeeld van een succesvol Nederlands webbedrijf.

Maar toen kwam Facebook. Wie eenmaal onderdeel is van dat omvangrijke netwerk, stapt moeilijk over. Een Facebook-account dient als persoonlijke sleutel voor veel andere websites en webdiensten.

Deze week gaf Facebook voor het eerst toe dat tieners op dagelijkse basis minder actief zijn dan voorheen. Die mededeling kwam van financieel directeur David Ebersman, tijdens de presentatie van de (uitstekende) kwartaalcijfers van het grootste sociale netwerk ter wereld.

Hoewel er legio trendrapporten zijn geschreven over de beperkte houdbaarheid van sociale media, reageerde beleggers toch verrast op de mededeling van Ebersman. In de handel nabeurs steeg het aandeel Facebook aanvankelijk met 15 procent, maar die koerswinst verdampte na de opmerking van Ebersman.

Toch is te vroeg om Facebook vergrijzing toe te dichten. Ondanks het verminderde ‘engagement’ van jongeren doet Facebook het over de hele linie nog goed. Oprichter en topman Mark Zuckerberg wist snel om te schakelen naar mobiele apps en daarmee haalt Facebook al de helft van de advertentieomzet binnen. De kwartaalomzet (2 miljard dollar, bijna 1,5 miljard euro) groeide met 60 procent ten opzichte van vorig kwartaal. De winst kwam uit op 425 miljoen dollar.

De aanwas van nieuwe Facebook-leden gaat niet meer zo snel nu het sociale netwerk 1,2 miljard gebruikers telt. Maar dagelijks gebruik neemt nog altijd toe. Dit is te danken aan al die mensen die bij de bushalte, in de trein of zelfs in de auto hun timeline afstruinen op zoek naar berichten en foto’s. Nu Facebook zijn mobiele apps heeft vernieuwd, is het makkelijk geworden de dienst vaker te gebruiken. En blijkbaar knappen de leden niet af op het groeiend aantal advertenties.

De mobiele apps zijn wel vrij complex, dankzij alle extra functies die Facebook heeft toegevoegd. Dat zou kunnen verklaren waarom veel jongeren simpeler sociale netwerken zoals Snapchat, Tumblr (eigendom van Yahoo) of fotosite Instagram (eigendom van Facebook) prefereren.

Tieners kunnen sinds kort ook terecht bij een netwerk dat het juist van volwassenen moet hebben: LinkedIn. In augustus verlaagde LinkedIn de minimale inschrijfleeftijd van 18 naar 13 (in Nederland 16 jaar). Niet bedoeld voor schoolvrienden die elkaar leuke filmpjes willen toesturen, maar voor ambitieuze scholieren die zich voorbereiden op studie en carrière.

LinkedIn presenteerde deze week goede cijfers: het aantal leden groeit van 187 (2012) naar 259 miljoen en de omzet steeg tot 393 miljoen dollar. Ondanks een verliespost staat LinkedIn op de beurs hoog: 220 dollar, terwijl het aandeel in mei 2011 met een waarde van 45 dollar startte.

Dat is een mooi voorbeeld voor Twitter, het sociale netwerk dat vermoedelijk op 15 november naar de beurs gaat. Twitter wil 1 miljard dollar ophalen. Ter vergelijking: LinkedIn haalde 352 miljoen op en Facebook zette voor 16 miljard dollar aandelen uit in een chaotische beursgang. De koers van Facebook ligt nu 30 procent hoger dan anderhalf jaar geleden.