Woede over NSA slaat over naar Oost-Azië

Australië zou zijn ambassades in Aziatische landen gebruiken om voor de NSA informatie te vergaren

De verontwaardiging over de afluisterpraktijken van de Amerikaanse inlichtingendienst NSA is overgeslagen naar Oost-Azië. China en Indonesië hebben fel gereageerd op berichten dat Australië, een belangrijke bondgenoot van de Verenigde Staten, zijn ambassades en consulaten in Azië gebruikt heeft om inlichtingen te verzamelen voor de NSA.

De Australische inlichtingendienst zou telefoon- en internetverkeer voor de NSA hebben afgetapt vanuit de Australische diplomatieke vertegenwoordigingen in China, Thailand, Indonesië, Vietnam, Oost-Timor, Maleisië en Papoea-Nieuw Guinea.

De Chinese regering is „extreem bezorgd”, zei een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Beijing over het nieuws uit de Sydney Morning Herald, die zich baseert op documenten van klokkenluider Edward Snowden. China vraagt Amerika om opheldering. Het Indonesische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de Australische ambassadeur ontboden en protest bij hem aangetekend. „De activiteiten waarover is bericht, weerspiegelen absoluut niet de geest van nauwe en vriendschappelijke betrekkingen tussen twee buurlanden en zijn voor de Indonesische regering onacceptabel”, aldus Jakarta.

In Washington meldt persbureau Reuters dat de NSA de Wereldbank en het IMF heeft afgeluisterd, maar dat president Obama de dienst heeft opgedragen om daarmee te stoppen. Formeel wil het Witte Huis alleen zeggen dat beide organisaties nu niet afgeluisterd worden. Wereldbank en IMF onthouden zich nog van commentaar.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry erkende gisteren dat de inlichtingendienst soms te ver is gegaan. Kerry zei dit in een directe videoboodschap tot een conferentie in Londen. Hij zei dat het werk van de NSA ertoe heeft bijgedragen dat terreuraanslagen voorkomen zijn. „We hebben voorkomen dat vliegtuigen zijn neergestort, dat gebouwen zijn ontploft en dat mensen zijn vermoord, omdat we op de hoogte waren van zulke plannen. Wij doen ons best informatie te verzamelen. En ja, in sommige gevallen is dat te ver gegaan.” Hij verzekerde dat Obama de activiteiten van de dienst tegen het licht houdt.

De Nederlandse regering is „in gesprek” met de Verenigde Staten om te weten te komen wie er in Nederland wordt afgeluisterd, meldde minister Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA) gisteren in een brief aan de Tweede Kamer. Hij onderstreepte dat de NSA hem heeft gemeld dat de 1,8 miljoen ‘afgeluisterde gesprekken’ waarover hij woensdag in het programma Nieuws- uur vertelde, zogenoemde metadata zijn: gegevens over de gesprekken, maar niet de inhoud ervan. De Kamer debatteert hier volgende week over.

In Rusland heeft klokkenluider Snowden volgens zijn advocaat werk gevonden bij „een belangrijke Russische website”, waar hij vandaag aan de slag zou gaan. Om welke website het gaat wilde de advocaat niet zeggen. Eerder heeft de oprichter van de Russische tegenhanger van Facebook, VKontakte, Snowden een baan aangebonden, maar nu weigert de onderneming ieder commentaar.

Een lid van de Duitse bondsdag, Hans-Christian Stroebele (Groenen), zei gisteren dat hij Snowden in Moskou heeft gesproken over de mogelijkheid dat de Amerikaan zal getuigen in onderzoek naar het afluisteren van de mobiele telefoon van kanselier Merkel. Stroebele zou een brief van Snowden hebben meegekregen voor de Duitse regering. Snowden wordt gezocht door de Amerikaanse justitie, in Rusland heeft hij tijdelijk asiel gekregen. Volgens zijn vader, die hem onlangs bezocht, is Snowden veilig en gelukkig en staat hij achter de keuze die hij heeft gemaakt. (AP, Reuters, AFP)