Teeven wil regels opvang illegalen niet aanpassen

Europees Comité: Nederland dient basisbehoeften te verzorgen

De korte gedingen zijn al in de maak bij Fischer Advocaten, het kantoor dat zaken voert voor mensen die in armoede leven. Al is de uitspraak van het Europees Comité voor Sociale Rechten niet bindend, de norm is sinds gisteren helder, zegt Pim Fischer. De overheid, of het nou de staat is of de gemeente, moet illegalen onderdak, eten en kleding bieden.

Gisteren oordeelde het Comité voor Sociale Rechten, dat toeziet op de naleving van het Europees Sociaal Handvest, dat Nederland moet voorzien in de basisbehoeften van vreemdelingen en illegalen. Nederland heeft dat Handvest ondertekend, zegt Fischer, „dus het zou een beetje onbeleefd zijn om uitspraken naast je neer te leggen alleen omdat ze niet bevallen”. Nu hanteert Nederland als beleid dat gemeenten géén opvang aan illegalen mogen bieden.

Staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) reageerde gisteren dat hij niet van plan was om „in de houding te springen en iedereen nu kleding en onderdak te verlenen”. Hij wacht bovendien de definitieve uitspraak van het Comité af – later komt nog het oordeel of Nederland met zijn gedrag het Handvest echt schendt.

Bindend of niet, dit besluit kan grote gevolgen hebben voor de opvang van illegalen. In de eerste plaats omdat de oppositiepartijen in de Tweede Kamer weer een goede gelegenheid hebben om het asielbeleid van dit kabinet aan te vallen. In dit dossier staan regeringspartners VVD en PvdA ideologisch ver van elkaar. De PvdA wil humaan zijn, de VVD past voor maatregelen die Nederland aantrekkelijker maken voor vreemdelingen.

Dus werken Kamerleden van SP, D66, ChristenUnie en GroenLinks nauw samen – zij hebben de staatssecretaris meteen om een reactie op het Comité gevraagd. Zij noemen het „weer een stap richting een humaner vreemdelingenbeleid”.

Of Teeven in de houding springt of niet, maakt eigenlijk niet zo veel uit. Al eerder hebben rechters laten zien dat zij de uitspraken van dit comité zeer serieus nemen. De opvang en medische zorg voor illegalen is afgelopen jaren niet versoepeld via wetgeving en beleid, wel via procederen tot aan de Europese rechter. Zo won Defence for Children in 2010 een zaak die er uiteindelijk toe leidde dat asielcentra weer opvang moeten regelen voor gezinnen met kinderen. Rechters kunnen met dit besluit gemeenten dwingen illegalen kleding en onderdak te geven. Of Teeven dat nou wil of niet.

Het zal niet de eerste keer zijn dat de VVD-hardliner zijn strenge immigratiebeleid door omstandigheden wat ziet afbrokkelen – nadat coalitiepartner PvdA hem al het kinderpardon en het minder snel opsluiten van uitgeprocedeerden opdrong.

Mogelijk zit er voor de VVD toch een lichtpuntje in de laatste ontwikkeling. Als gemeenten voortaan weer illegalen moeten opvangen, kan de overheid ze ook makkelijker vinden als ze moeten worden uitgezet.