‘Niet wachten op weer een ramp’

„De grote concerns zijn al eenvijfde kwijtgeraakt aan kleine initiatieven in de handen van burgers.”

Lange tijd golden de zogeheten ‘energierebellen’ uit het Zwarte Woud als kabouters uit het groene rariteitenkabinet. Al in 1986, na de meltdown in Tsjernobyl, vatten de arts Michael Sladek en zijn vrouw Ursula het plan op om de energievoorziening van hun tweeduizend inwoners tellende stadje los te koppelen van atoomstroom. Hun model van decentrale stroomvoorziening door zonne-energie en warmte-krachtkoppeling maakt inmiddels furore. Maar vooral ook de wijze waarop zij zijn georganiseerd in coöperatieve bedrijven. In heel Duitsland groeide het afgelopen jaar dit soort duurzame energiebedrijfjes tot 750. De beweging zit in de lift door de combinatie van de stijgende energieprijs en de dalende rente op spaargeld. Investeren in een windmolen geeft door de geldende regelgeving een gegarandeerd rendement voor twintig jaar.

„De Energiewende gaat niet alleen om duurzame energieopwekking”, zegt Sebastian Sladek, „Er is ondertussen ook wel degelijk een strijd gaande om de energiemarkt: de grote concerns zijn al eenvijfde van de markt kwijtgeraakt aan kleine initiatieven in handen van burgers.” Sebastian Sladek is een zoon van Michael en Ursula Sladek en manager van de Elektricitätswerke Schönau. Het coöperatieve bedrijf maakt op jaarbasis een omzet van tien miljoen euro door de verkoop van groene stroom in Duitsland.

Sladek jr. herinnert zich heel goed het begin. „Ik was tien in de zomer van 1986 en we mochten niet buitenspelen vanwege Tsjernobyl terwijl het prachtig weer was.” Inmiddels, zegt hij, beschouwt hij de klimaatverandering als een veel grotere bedreiging dan atoomenergie. „Maar beleidsmakers die twee jaar terug even schrokken van de atoomramp bij Fukushima, kijken naar de korte termijn en zien de noodzaak niet. Ik zou bijna zeggen dat er kennelijk een nieuwe catastrofe nodig is voordat politici actie ondernemen. Maar daarop hoeven we niet te wachten, burgers kunnen zelf hun energietoekomst bepalen. Dat is de boodschap uit het Zwarte Woud.”