next checkt Bij tankstations staan 3.000 banen op het spel

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

Giel Beelen over de gevolgen van zijn recordpoging radiomaken voor zijn gezondheid

De aanleiding

Hoe ver zou je omrijden om goedkopere diesel te scoren? Best ver, verwachten de FNV en de lobby voor autoverkopers. Op 1 januari gaan de accijnzen op diesel en LPG (waar weinig auto’s op rijden) omhoog. De dieselprijs zal met 3 cent stijgen en die voor LPG met 7 cent. Omdat diesel in Duitsland en België dan relatief goedkoper wordt, zullen veel automobilisten de dure Nederlandse tankstations passeren en over de grens tanken. Gevolg? Medewerkers van tankstations worden onbetaalbaar en zullen ontslagen worden, voorspelt de FNV. De vakbond stuurde deze week een persbericht uit met als titel: ‘Weekers kan drieduizend banen bij tankstations redden met eerlijk speelveld brandstofbelastingen’. Op de websites van onder meer Het Parool, De Telegraaf en de Volkskrant staat dat de FNV vreest voor het verlies van 3.000 banen bij tankstations. Worden er zo veel banen bedreigd?

Waar is het op gebaseerd?

De FNV legt uit hoe zij aan het cijfer zijn gekomen. Er zijn in Nederland zo’n 800 tankstations op 50 kilometer afstand van de grens met België en Duitsland. De FNV verwacht dat 50 kilometer de afstand is die mensen extra zouden willen reizen voor goedkopere diesel en LPG. Per tankstation werken er gemiddeld 4 medewerkers, zowel fulltime als parttime. In totaal gaat het dus om 3.200 werknemers. Naar beneden afgerond: 3.000 mensen die voor hun baan moeten vrezen. In totaal telt Nederland 16.000 tankstationmedewerkers.

En, klopt het?

Ad Vonk, woordvoerder van de ANWB, zegt dat het soms al onbegrijpelijk is dat er in het grensgebied nog benzinepompen staan. Als je nu al vlak over de grens in Duitsland bij een tankstation afslaat zie je veel auto’s met een Nederlands kenteken, zegt hij. Dat kan door de accijnsverhogingen erger worden, maar er is natuurlijk wel een grens aan de afstand die mensen extra gaan rijden vanwege goedkopere dieselprijzen.

Tankstationketen Tamoil maakt zich al zorgen over haar personeel. „We zijn nu al serieus aan het kijken of we bepaalde stations nog bemand kunnen houden vanwege de ontwikkelingen”, zegt Peter Etman, de algemeen directeur van Tamoil Nederland. Binnen zijn keten van tankstations zijn er volgens Etman tussen de 150 en 170 werknemers die door de accijnsverhoging geraakt kunnen worden.

De 3.000 ontslagen waarover de FNV het heeft, zijn dan ook realistisch, zegt Peter Etman. Maar dat komt niet alleen door de hogere brandstofprijzen. Volgens Etman is het vooral de verhoging van tabaksprijzen (van de laatste jaren) die de bemande tankstations in hun voortbestaan bedreigt. De omzet van het winkeltje in het tankstation bestaat voor tussen de 60 en 70 procent uit de verkoop van sigaretten. Door de prijsverhoging van tabak gaan al meer klanten de grens over om sigaretten te halen en daardoor ging het al slecht met de tankstations.

Ook Edsko Shuitema, jurist en woordvoerder voor de BETA, de belangenvereniging van tankstations, schaart zich achter de noodkreet van de FNV. Maar hij kan niet zeggen of het om 3.000 mensen gaat die hun baan zullen verliezen. „Tot 50 kilometer van de grens hoop en verwacht ik dat ondernemers nog wel een kans kunnen maken om te overleven.” En, zegt hij, tankstations zouden in hun winkel bijvoorbeeld meer producten kunnen aanbieden om het verlies van de diesel- en LPG-inkomsten te compenseren.

Naast de FNV schreeuwt de BOVAG, de lobbyclub van autoverkopers, ook moord en brand. Maar is de situatie nou echt zo desastreus? Laten we kijken naar het prijsverschil tussen Nederland, Duitsland en België. De gemiddelde Nederlandse dieselprijs stijgt vanaf 1 januari van 1,45 euro per liter naar 1,48 euro per liter. In België is de dieselprijs ook 1,45 per liter. In Duitsland is de literprijs van diesel ongeveer 1,37 euro. Vanaf 1 januari is het dus gemiddeld een aantal cent duurder om in Nederland diesel te tanken. Maar er zijn nog genoeg kleine plaatsjes in Nederland zelf waar de dieselprijs iets boven de 1,33 euro per liter is en dus nog steeds goedkoper dan in Duitsland en België. Met apps als Directlease kun je op een kaart de literprijs van benzine, diesel en LPG bekijken.

Ook de hoogleraar stedelijke economie aan de VU, Jos van Ommeren, maakt nog een punt. Wie zijn baan kwijtraakt, hoeft niet zonder werk te blijven. Als mensen over de grens gaan om te tanken, dan kunnen medewerkers van tankstations óók aan de andere kant van de grens gaan werken.

Conclusie

De FNV stuurde deze week een persbericht uit met als kop: ‘Weekers kan drieduizend banen bij tankstations redden met eerlijk speelveld brandstofbelastingen’. De hogere accijnzen op diesel en LPG die vanaf 1 januari 2014 ingaan, zouden autobezitters die 50 kilometer van de Duitse en Belgische grens wonen verleiden om over de grens te tanken en dus zouden de tankstations in dat gebied onbemand worden. De verhoging van de accijnzen kan inderdaad tot ontslag leiden. Maar dat álle 3.000 tankstationmedewerkers binnen 50 kilometer van de grens voor hun baan moeten vrezen, lijkt overdreven. Per tankstation verschillen de dieselprijzen binnen Nederland ook. En die prijzen liggen ook na de accijnsverhoging op sommige plekken nog lager dan in de buurlanden. Wij beoordelen deze stelling daarom als ongefundeerd.

Ook een bewering langs zien komen die je graag gecheckt zou willen zien? Mail je suggestie naar de redactie via nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt