Britten adviseerden AIVD en MIVD over onderscheppen internetverkeer

Foto Reuters / Pawel Kopczynski

De Britse afluisterdienst GHCQ heeft de Nederlandse inlichtingendienst AIVD geadviseerd over hoe ze in de toekomst op grote schaal internetverkeer zouden kunnen onderscheppen. “Wettelijke beperkingen” zou de Nederlandse diensten echter verhinderen dit nu ook toe te passen.

Dat blijkt uit een geheim document van de GHCQ, waaruit de Britse krant The Guardian vanavond citeert.

‘Britten verlenen hulp aan Europese partners’

Uit het stuk blijkt dat de Britse afluisterdienst nauwe banden onderhield met verschillende inlichtingendiensten op het Europese continent. Uit het document, waaruit The Guardian vandaag citeert, blijkt dat de Britten hulp hebben verleend aan hun Europese partners. Daarbij ging het, zoals in het geval van Zweden, om technische assistentie bij het ontsluiten van de glasvezelkabels waarover de datastromen door Europa lopen. Andere landen, zoals Duitsland, werden van juridisch advies voorzien.

In het stuk wordt ook gesproken over Nederland. Volgens de Britten heeft de Nederlandse dienst AIVD al in 2008 plannen gemaakt over het onderscheppen van bulkdata op internet. “De AIVD heeft kort geleden een rapport geschreven over de manier waarop ze de uitdagingen van het internet te lijf willen gaan”, meldt het stuk. “De GHCW heeft input en advies geleverd voor dit rapport.”

De Nederlandse Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (WIV) staat het de AIVD en de militaire inlichtingendienst toe om “ongericht” (dus zonder toestemming van de minister) telecommunicatie te onderscheppen, als die via satelliet of radio is verstuurd. Het onderscheppen van “kabelgebonden” data - zoals internetverkeer over glasvezelkabels – is niet toegestaan.

‘Nederlanders moeten wettelijke beperkingen oplossen’

“De Nederlanders hebben te maken met wettelijke beperkingen die ze moeten oplossen, voordat ze kunnen werken zoals de GHCQ”, stelt het document.

“Wij leveren advies aan Nederlandse juristen over hoe wij deze juridische problemen hebben aangepakt.”

Een onafhankelijke commissie zal binnenkort een evaluatie over de WIV naar de Tweede Kamer sturen. De algemene verwachting is dat zal worden geadviseerd om de wet op de inlichtingendiesten “technologie-onafhankelijk” te maken – waarmee het tappen van de kabel mogelijk wordt.

‘Samenwerking is binnen kaders van de wet’

Het ministerie van Binnenlandse Zaken (verantwoordelijk voor de AIVD), reageerde vanavond als volgt op het bericht in The Guardian:

“De AIVD en de MIVD werken uiteraard samen met andere I&V-diensten. Dat is van groot belang voor onze eigen nationale veiligheid. Die samenwerking vindt plaats binnen de kaders van de wet. De CTIVD houdt toezicht op de activiteiten van de AIVD en de MIVD.

“De Nederlandse diensten hebben een duidelijk wettelijk kader waarbinnen de diensten werken en zorgdragen voor de veiligheid van Nederland. In die wetten is een zorgvuldige afweging gemaakt tussen privacy en veiligheid.”

De AIVD en de MIVD willen niet inhoudelijk ingaan op specifieke samenwerkingsrelaties of operaties.