Zij vinden dat hij hun levens kapotmaakte

Morgen staat ex-neuroloog Ernst Jansen voor de rechter. Wie klagen hem aan, en waarom?

De diagnose van de omstreden ex-neuroloog Ernst Jansen (68 jaar) veranderde hun leven in een hel. In de veronderstelling dat ze ongeneeslijk ziek waren en steeds verder zouden aftakelen, verkochten zijn ex-patiënten hun huis, gaven hun werk op, of overwogen zelfmoord of euthanasie. Huwelijken gingen eraan kapot.

Toen uitkwam dat de diagnose niet juist was, stond hun leven vaak opnieuw op zijn kop. „Eigenlijk was dat nog pijnlijker dan de diagnose zelf”, zei ex-alzheimerpatiënt Taieb El Haddad vorig jaar in NRC Handelsblad.

Morgen staan ex-patiënten voor de eerste keer in jaren weer oog en oog met de gewezen, destijds medicijnverslaafde, arts. Dan verschijnt hij voor de tuchtrechter, maandag voor de strafrechter.

1 Waar wordt Jansen van verdacht?

Van het in hulpeloze toestand brengen en laten van patiënten en van mishandeling door opzettelijk hun gezondheid te benadelen, met zwaar lichamelijk en psychisch letsel tot gevolg en in één geval zelfs de dood. Jansen wordt verweten dat hij onjuiste diagnoses heeft gesteld en daaraan heeft vastgehouden, ook toen medische onderzoeken anders uitwezen.

Hij wordt verder verdacht van valsheid in geschrifte, concreet van het vervalsen van receptenbriefjes en machtigingsformulieren. Hij probeerde vermeende alzheimerpatiënten in aanmerking te laten komen voor het medicijn Exelon. Dat middel gaf soms zeer ernstige klachten. Ook verduistering van onderzoeksgeld wordt hem ten laste gelegd.

2 Wat wordt er in de tuchtzaak behandeld?

Aan het Regionaal Tuchtcollege in Zwolle zijn vijf patiëntendossiers voorgelegd. Het gaat om andere dossiers dan in de al veel langer lopende strafzaak. Min of meer tweede keuze dus. Het tuchtcollege behandelt onder meer een zaak van een patiënt die bij herhaling botox kreeg ingespoten in zijn voeten waardoor hij last zou hebben gekregen van verlammingsverschijnselen. Ook komt Jansens vermeende voorstel tot het verstrekken van marihuana aan de orde.

3 Waarom nu pas een tuchtzaak?

De tuchtzaak is in januari aangebracht door Yme Drost, de letselschade-expert die de ex-patiënten vertegenwoordigt. Hij vindt dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg en het ziekenhuis waar Jansen werkte dat hebben nagelaten. Per 1 januari 2014 zouden de feiten voor het tuchtrecht zijn verjaard.

De ex-neuroloog, sinds 2009 uitgeschreven uit het beroepsregister, bleek de afgelopen jaren gewoon door te werken in Duitsland, tot ontsteltenis van velen. Jansen zelf vindt dat daar geen wettelijke bezwaren tegen zijn, zo zei hij afgelopen maandag in een interview met NRC Handelsblad. Hij is nooit ergens voor veroordeeld.

Formeel heeft hij gelijk, redeneert Drost. Om Jansen voorgoed te kunnen stoppen, is een uitspraak nodig van de straf- of de tuchtrechter. Zonder veroordeling kan hij zich zo weer inschrijven in het beroepsregister.

Omdat Jansen zich al in 2009 heeft afgemeld, kan de tuchtrechter hem nu hooguit verbieden zich opnieuw in te schrijven. De rechtbank zou hem volgens Drost tot maximaal twaalf jaar celstraf kunnen geven.

4 Er zijn meer tuchtzaken rond deze affaire. Hoe zit dat?

Niet alleen Jansen staat voor de tuchtrechter, maar ook drie (oud-)inspecteurs van de Inspectie voor de Gezondheidszorg en drie ex-bestuurders van ziekenhuis Medisch Spectrum Twente (MST) in Enschede, waar Jansen tot eind 2003 werkte.

Onder hen Herre Kingma, bestuurder van MST van 2006 tot voorjaar 2013 en voor die tijd, vanaf 2000, inspecteur-generaal van de IGZ. Drost vindt dat al deze betrokkenen verwijten te maken zijn: „Iedereen stond erbij en keer ernaar.’’

    • Annette Toonen