Loki redt Thor uit de penarie

In superheldenfilm Thor: The Dark World mag Thor de held zijn, Loki redt de film Thor is een beetje belachelijk, Loki brengt relativering

redacteur film

De goden Thor en Loki zijn een opmerkelijk koppel in de Noorse mythologie. Dondergod Thor is krachtig, opvliegend en rechtschapen, Loki slap, sardonisch en vol trucs. Loki zaait chaos, Thor herstelt de orde: zo houden ze elkaar aan het werk. En al brengt Loki de goden met zijn listen vaak in problemen, even vaak redt hij ze uit de penarie.

Loki, die elke vorm kan aannemen, is ambivalent en raadselachtig; de wetenschap is er nog niet uit wat voor soort god hij precies moet voorstellen. Een vuurgod, Lucifer, Prometheus, de duistere schaduw van Odin, Tijl Uilenspiegel? Als rollenspeler zonder vaste identiteit is hij in elk geval een heel moderne god: stripboekenhuis Marvel positioneert hem in een in 2014 te verschijnen stripreeks ook heel nadrukkelijk als biseksueel. Zelfs dat gaat ver terug: in een sage raakt Loki zwanger van een veulen nadat een van zijn gedaanteverwisselingen danig uit de hand is gelopen.

Iedere held kreeg zijn eigen film

Loki steelt de show in superheldenfilm Thor: The Dark World. Opnieuw. Thor leek vijf jaar geleden de zwaarste dobber in het ambitieuze Disney-Marvel-project om een lopende band voor superheldenfilms te creëren.

Marvel beschikte over een stal tweederangs superhelden: naast Thor onder meer Iron Man, de Hulk en Captain America. Die moesten elk hun eigen filmserie krijgen, om dan om de paar jaar de aarde in teamverband te redden. Zo’n teamfilm moest een evenement op zich worden. Die opzet slaagde boven verwachting: teamfilm The Avengers verdiende vorig jaar wereldwijd ruim 1,5 miljard dollar. Een kwestie van marketing en inzet van toptalent. Voor de eerste film over Thor – met zijn strijdhamer en hoogdravende praatjes een extreem humorloze held – werd Shakespeare-regisseur Kenneth Branagh ingehuurd.

Hij besloot Thor in deel één te ironiseren. In godenrijk Asgard speelt zich een serieus koningsdrama af, met de vermoeide vader Odin, de overmoedige kroonprins Thor en de broeierige Loki. Maar op aarde, waar Thors krachten het laten afweten, is zijn pompeuze taal vooral heel komisch.

Thor is een beetje belachelijk, en Loki prikt zijn ballon steeds leeg: hij is zijn vleesgeworden relativering. Met delicate, vampierachtige charme is Loki, vertolkt door de Britse acteur Tom Hiddleston, het hart van de Thor-films. Hij heeft zo zijn (moderne) trauma’s: als adoptiekind voelde hij zich altijd anders dan de blonde lomperiken van Asgard. Na zijn half geslaagde poging de skyline van New York te slopen in The Avengers leeft Loki nu levenslang in Odins cellenblok, uitgevoerd in modern plexiglas. Totdat een oeroud kwaad ontwaakt in de gedaante van zwarte elf Malekith en de chaosvloeistof Ether.

Van Loki wil je wel meer zien

Het gerucht wil dat Loki The Dark World ook in het echt heeft gered: een eerste versie was zo tergend saai dat zijn rol alsnog drastisch werd uitgebreid. En toch wil je nog meer Loki. Hij bewaakt ook hier de balans tussen subliem en komisch, die bij Game of Thrones-regisseur Alan Taylor in redelijk goede handen is.

The Dark World is een even ontzagwekkende als vormloze potpourri van Wagner en Star Trek, boordevol gaten en rare sprongen. Toch zijn die ongerijmdheden geen probleem, omdat de basis zo simpel is. Overleeft Thors aardse geliefde Jane Foster haar ziekte, hoe valt ze in de smaak bij pa Odin en ma Frigga? De familieperikelen slurpen zoveel tijd op, dat de slechterik Malekith nauwelijks uit de verf komt. Maar wie heeft hem nodig als je Loki hebt?

    • Coen van Zwol