Hyves (2004-2013) - van druk virtueel dorpsplein tot lege speelhal

Foto ANP / Lex van Lieshout

Vandaag heeft de Telegraaf Media Groep (TMG) bekendgemaakt dat Hyves stopt als sociaal netwerk. Een overzicht van de vijf belangrijkste momenten uit de onstuimige geschiedenis van Hyves.

Krabbelen, Wie Wat Waar, Porren en emoticons. Het zijn de dingen die Hyves in de afgelopen jaren hebben getypeerd en bij de 20-’ers en 30-’ers nostalgie opwekken. In de periode van 2004 tot ongeveer 2010 was Hyves hét sociale netwerk van Nederland.

Dat veranderde na het hoogtepunt in 2009 snel, zeker met de opkomst van Facebook. Hyves veranderde van een dorpsplein in een speelhal voor kinderen. En nu, negen jaar na de oprichting, gaat het idee van Raymond Spanjar, Floris Rost van Tonningen en Koen Kam ter ziele.

Van startphone.com naar hyves.nl

Het begint in 2004, met ‘Startphone.com’. Een site waar mensen met een mobiele telefoon informatie kunnen uitwisselen, zoals foto’s en favoriete mobiele websites. De site blijft niet lang bestaan, want in september van hetzelfde jaar wordt het platform omgedoopt tot ‘Hyves.nl’. Het loopt niet direct storm. Raymond Spanjar schrijft in zijn boek Van 3 naar 10.000.000 vrienden (download) over de begindagen van het netwerk:

We nodigen zo veel mogelijk vrienden en familieleden uit. De nieuwe stagiaire Eva Kol doet zelfs niets anders dan fulltime mensen toevoegen. Elk uur kijken we in de database of er al nieuwe leden zijn. Dat is vaker niet dan wel het geval, dus iedere nieuwe inschrijving wordt met gejuich begroet. [...] Toch loopt het niet storm. De 4 procent groei per dag is op zich indrukwekkend, maar niet als je weet dat dat tien familieleden zijn.

Al snel wordt de bekendste feature - en volgens Spanjar de ‘simpelste’ aan het netwerk toegevoegd: krabbelen. Voor degene die het even vergeten is: krabbelen werkt hetzelfde als schrijven op de ‘wall’ van iemand op Facebook, je schrijft een openbaar bericht op de profielpagina van een vriend of vriendin.

In zijn boek beschrijft Spanjar uitgebreid de begindagen van de vriendensite. Eén ding komt daar heel duidelijk uit naar voren: de website bestaat in de eerste jaren uit ‘plakband en tape’. De techniek achter de site was zo onstabiel, dat het volgens sommigen een wonder is dat de site nog redelijk goed standhield.

8 miljoen gebruikers

Het duurt nog vijf jaar voordat Hyves op zijn hoogtepunt is. In 2009 heeft de site zo’n 8 miljoen gebruikers. De periode daarvoor groeit de website hard en is het in Nederland enorm populair. Features als krabbelen, Wie Wat Waar en Porren zijn ingeburgerd in de Nederlandse taal. Ook is het zelf kunnen aanpassen van je profielpagina erg populair. De meeste creatieve varianten zien het levenslicht.

Ook grote merken maken een pagina aan op Hyves om zo de doelgroep - jongeren - goed te kunnen bedienen. Volgens mediaredacteur Jan Benjamin is het hoogtepunt het moment dat oud-premier Jan Peter Balkenende en oud-PvdA-leider Wouter Bos een profiel aanmaken op de site.

De Hyvespagina van oud-premier Jan Peter Balkenende. Screenshot Hyves

Facebook verovert Nederland

Lang gaat het goed met Hyves, totdat Facebook langzaam maar zeker oprukt in Nederland. Het wordt voor Nederlanders steeds verleidelijker om over te stappen naar het veel grotere Amerikaanse netwerk, onder meer omdat het daarmee makkelijker wordt om in contact te staan met buitenlandse vrienden.

Maar, de belangrijkste reden voor de overstap naar Facebook is volgens mediaredacteur Jan Benjamin, die veel over Hyves schreef, openheid:

Facebook was veel opener en liet op allerlei plekken zijn sporen na. Het is een soort ‘portier’ geworden voor allerlei websites en programma’s. In plaats van overal een account te moeten registeren, koppelde je gewoon je Facebook-account aan de website.

De populariteit van Hyves keldert. In december 2011 schrijft Benjamin:

De website ondervindt zware concurrentie van Facebook. De Amerikaanse site heeft weliswaar veel minder gebruikers in Nederland, maar wordt wel een stuk hipper gevonden dan Hyves. Door een wat kinderlijke imago loopt het Nederlandse bedrijf inkomsten mis.

Adverteerders die een publiciteitscampagne op een sociaal netwerk overwegen, kiezen niet meer automatisch voor Hyves. Volgens recent onderzoek van mediabureau Universal Media kent Facebook meer „langetermijnrelaties tussen merken en consumenten”.

Het proces van een dalende populariteit is in 2011 al even gaande. Al in oktober 2010 - nog voordat bekend wordt dat TMG Hyves overneemt - wordt duidelijk dat Facebook voor het eerst populairder is dan Hyves. Het verschil is nog klein en mensen zitten dan nog langer op Hyves.

De overname door TMG

Op 1 november 2010 wordt Hyves overgenomen door de Telegraaf Media Groep. Op dat moment gaat het al niet zo goed met Hyves, steeds meer mensen stappen over op het veel grotere Facebook. Toch ziet TMG toekomst in de website. Patrick Moley, voormalig CTO van TMG, zegt op de overnamedag het volgende over de aankoop in NRC Handelsblad:

“We zien de aankoop van Hyves vooral als een grote stap in het verwezenlijken van onze multimedia-ambities. Dit jaar zullen mensen meer tijd doorbrengen op sociale netwerken dan ze besteden aan het lezen van de krant.”

Op dat moment is er al veel twijfel over de aankoop van TMG en vooral over de vraag in hoeverre de investering zich zou gaan uitbetalen. NRC schreef over de koop het volgende:

Met de overname van Hyves neemt de Telegraaf Media Groep een risico. Hoe lang blijven Hyvers hun sociale netwerk trouw als vrienden naar Facebook overstappen? Wie er de nog jonge geschiedenis van sociale netwerken op naslaat kan maar één conclusie trekken: de combinatie van mediabedrijven en netwerksites is tot nu toe niet succesvol.

De ondergang

Begin dit jaar wordt duidelijk dat de koop van Hyves is mislukt. Sinds de overname in 2010 heeft Hyves alleen maar gezorgd voor verliezen. Uiteindelijk moet TMG 36,5 miljoen afschrijven op Hyves. Het bedrijf dat ooit gekocht was voor zo’n 44 miljoen, is opeens nog maar 7,5 miljoen euro waard. Mediaredacteur Jan Benjamin schrijft op 12 maart 2013 in NRC Handelsblad:

De échte stap voorwaarts op digitaal gebied had moeten komen van Hyves. In 2010 betaalde TMG 43 miljoen euro. Het verwierf kennis van sociale media en digitale reclamecampagnes, maar ook een site die toen al de concurrentie met Facebook ging verliezen. „Een zorgenkindje”, noemen bronnen de site. TMG meldt vanochtend dat de resultaten van Hyves „niet aan de ambitie hebben voldaan”.

Vanochtend werd bekend dat de Telegraaf Media Groep de stekker uit de huidige vorm van Hyves trekt. De site wordt vanaf december een online gaming-platform.

De huidige gamespagina van Hyves. Screenshot Hyves

    • Nando Kasteleijn