Schieten met high-end smartphones - een test met zes modellen

Nokia Lumia 1020. Foto EPA / Justin Lane

De telefoon verdringt de aloude compact-camera. Maar fotograferen die smartphones echt zo goed als ze beloven? Zes recente modellen getest op beeldkwaliteit.
Een overdosis megapixels, zoomlenzen en echte flitslampen: de jongste generatie smartphones vervangt met gemak de instapcamera. Tenminste, als je de slogans mag geloven. Nokia heeft het “zoomen opnieuw uitgevonden”, LG “schiet scherp in elke situatie” en Sony biedt “de kwaliteit van een compactcamera”. En de voorbeeldfoto’s zijn zonder uitzondering oogverblindend mooi.

350 miljoen foto-uploads naar Facebook per dag

Via de smartphone uploaden we 300 350 miljoen foto’s per dag naar Facebook en nog eens 55 miljoen naar Instagram. Al sharend en likend drukt de telefoon de compactcamera uit de schappen: Japanse cameramakers schroefden de productie van gewone goedkope cameraatjes in 2012 al met de helft terug.

Telefoons transformeren tot camera’s. De Galaxy S4 Zoom heeft een optische zoomlens, Sony bezweert dat zijn Xperia Z1 net zulke goede cameraonderdelen heeft als een fototoestel. Natuurlijk levert een spiegelreflexcamera met losse lenzen het beste resultaat, maar die heb je niet altijd in je broekzak.

Toestellen vergelijken met camera’s

Om te kijken of de foto’s echt zo goed zijn, laat NRC zes high-end smartphones testen door het onafhankelijk testlab Hardware.Info. De onderzoekers vergelijken de toestellen met een van de meest verkochte instapcamera’s van dit jaar, de Nikon S 3500. Die kost momenteel iets minder dan 120 euro.

Voor de test worden onder meer lensvervorming, ruiswaarde, lichtgevoeligheid en beeldscherpte gemeten. Vrijwel alle telefoons maken goede foto’s bij daglicht, maar het struikelblok is fotograferen in de schemering en in het donker. Daar wreken zich de piepkleine lensjes: door een nauwe opening past weinig licht. Omdat de lensjes zo klein zijn geeft een minuscuul krasje al snel een grote afwijking in het beeld.

Een grote beeldsensor vangt meer licht – dat is belangrijker dan het aantal megapixels. De Nokia Lumia 1020 heeft een sensor van 2/3 inch (8.80 x 6.60 millimeter); de grootste oppervlakte onder de telefoons, ook groter dan de Nikon-camera.

Enkele telefoons hebben beeldstabilisatie die de trillingen tijdens het fotograferen vermindert. Daardoor kun je met langere sluitertijden werken – dat levert meer licht op. Ook maak je er minder schokkende videobeelden mee.

Apple voegde in de iPhone 5S een amberkleurig ledlampje toe om huidtinten beter weer te geven. Maar het beste resultaat komt van xenon-lampjes, die je bijvoorbeeld in de Nokia Lumia 1020 en de Galaxy S4 Zoom vindt. Dat zijn ‘echte’ flitsbuisjes, die meer ruimte in beslag nemen. Het toestel wordt er dus dikker van. Sony en Nokia maken nu telefoons met 21 en zelfs 41 megapixel. Dat getal geeft weer hoeveel pixels er op een beeldsensor passen, maar dat zegt niet alles. Te veel pixels op een te klein oppervlakte kunnen juist extra ruis in beeld veroorzaken.

Grotere pixels vangen meer licht. De HTC One heeft daarom geen megapixels maar ‘ultrapixels’ van 2 micrometer (duizendste millimeter) groot. Nokia, Samsung en LG hebben pixels van 1,14 micrometer, Apple gebruikt pixels van 1,5 micrometer.

Backside illumination (BSI) is een technologie die ervoor zorgt dat schakelingen op de sensor de lichtinval minder verstoren. Een andere truc is oversampling; elke pixel in de afbeelding is berekend op een gemiddelde van verschillende bronpixels. Het resultaat: minder ruis, meer scherpte als je digitaal gaat inzoomen. Daarvan profiteert met name de Nokia Lumia 1020.

Sinds de Instagram-rage bieden alle telefoons kleurfilters om plaatjes een retro-uiterlijk te geven. Of je kunt beeldelementen, effecten en kaders toevoegen. Handmatig instellen is ook mogelijk; bij veel telefoons kun je ISO-waarde (lichtgevoeligheid), witbalans of sluitertijd aanpassen. Behalve bij de iPhone; bij Apple kun je alleen op de knop drukken.

Conclusies

Om de toestellen te kunnen vergelijken is tijdens de test gekozen voor de automatische instelling. De Lumia 1020 blijkt de beste cameratelefoon. Het toestel klopt zelfs in het donker de referentiecamera, de Coolpix S3500 van Nikon. Hier klopt de claim dat een smartphone de compactcamera kan vervangen. Eén kanttekening: een goede camera past nog altijd niet in de dunne verpakking als die van de iPhone 5S, HTC One of de LG G2. De twee beste cameratelefoons uit deze test hebben een zichtbare uitstulping om hun lens in op te bergen – dat geldt voor de Nokia en zeker de Samsung S4 Zoom. De laatste heeft voor een moderne telefoon wel erg prehistorische proporties.

Nokia Lumia 1020
€ 650, 4,5 inch, Windows Phone 8, dualcore processor, 4G, 158 gram.
Camera: 41 megapixel, sensor 1/1,5”, lichtsterkte f/2.2, 25 mm, optische beeldstabilisatie, xenon flits.
Fotoscore:84/100 Dit is de beste cameratelefoon van dit moment . De lichtgevoeligheid en scherpte bij nachtopnames zijn uitstekend, ook bij video’s. Aan de achterzijde zit een uitstulping met een grotere lens en een echte flitslamp. Het extra gewicht valt mee. Door de hoge resolutie van 41 megapixel kun je achteraf beter inzoomen. Vanwege Windows Phone 8 blijven scherm en processor achter op de concurrentie: een dual core processor en geen HD-scherm.

Sony Xperia Z1
€ 650, 5 inch scherm, Android, 16 GB, quadcore, 4G, 170 gram.
Camera: 20,7 megapixel, sensor 1/2.3”, lichtsterkte f/2.0, brandpunt 27 mm.
Fotoscore: 73/100 Deze volledig waterdichte telefoon heeft een beter scherm dan het vorige model, maar minder goed dan de concurrentie. Sony pakt flink uit met de camerasoftware, waarbij je veel handmatig kunt instellen. De beloofde fotokwaliteit komt niet uit de test. De camera van de Z1 is overdag goed, maar kleuren ogen (rood en groen) een beetje aangedikt en bij minder licht begint snel ruis op te spelen.

HTC One
€ 550, 4,7 inch scherm, Android 4.1, quadcore processor, 4G, 145 gram.
Camera: 4 megapixel, sensor 1/3”, lichtsterkte f/2.4, brandpunt 28 mm, optische beeldstabilisatie.
Fotoscore:72/100
De aluminium One heeft een opvallend goed scherm en uitstekende luidsprekers voor een telefoon. Voor de camera gebruikt HTC ‘ultrapixels’: op dezelfde sensorgrootte als die van LG en Apple zitten niet 8 of 13 miljoen, maar 4 miljoen pixels. HTC’s ultrapixels maken niet waar wat ze beloven. De beeldscherpte is onder de maat, hoewel de kleuren bij daglicht wel erg goed zijn.

Apple iPhone 5S
€ 700, 4 inch scherm, 16 GB, iOS 7, 64 bit quadcore processor, 4G, 112 gr.
Camera: 8 megapixel, sensor 1/3”, lichtsterkte f/2.2, brandpunt 30 mm.
Fotoscore:70/100
De 5S is het duurste toestel uit de test, met het kleinste scherm. Opvallende verbeteringen zijn de vingerafdruklezer (die pincodes en wachtwoorden kan vervangen) en de 64 bit processor, waardoor iOS7 beduidend vlotter reageert. De camera is verbeterd ten opzichte van de 5 en ook de 5c: grotere pixels die meer licht vangen, een betere lens en flitser met een extra amberkleurige-led. Desondanks is de iPhone 5S geen hoogvlieger als het gaat om foto’s. De slowmotion-filmpjes zijn wel een leuke extra. Qua software is de iPhone foolproof maar je kunt er niets aan bijstellen.

LG G2
€ 550, 5,2 inch scherm, Android, 16 GB, quadcore processor, 4G, 143 gr.
Camera: 13 megapixel, beeldstabilisatie, sensor 1/3”, lichtsterkte f/2.4, brandpunt 29 mm.
Fotoscore:74/100
Snelle telefoon die dankzij de optische beeldstabilisatie vrij goed fotografeert in het donker. Bij weinig licht gaan door ruisonderdrukking wel details verloren. De G2 valt op door zijn goede scherm en de knop aan de achterkant die vrijwel alle belangrijke functies bedient. De bobbel aan de achterkant is hinderlijk als je de telefoon op tafel legt. LG voegt veel toeters en bellen toe aan Android; niet altijd praktisch.

Samsung S4 Zoom
€ 430, 4,3 inch scherm, 8 GB, Android, dual core processor, 3G, 210 gr.
Camera: 16 megapixel, sensor 1/2.3”, lichtsterkte f/3.1-6.3, beeldstabilisatie, 24-240 mm.
Fotoscore:80/100
Samsung introduceerde eerder een Galaxy-camera met Android, maar met dit toestel kun je ook bellen. De smartphonespecificaties vallen tegen (gebaseerd op de trage S4 mini) en die forse lens maakt het toestel lastig handelbaar als telefoon. De S4 Zoom is niet de ideale kruisbestuiving die hij pretendeert te zijn. In het donker levert de camera soms bewogen foto’s op door hogere (langere) sluitertijden.

NB: enkele softwarescores verschillen met de publicatie in nrc.next wegens een fout in de tabel. Dat heeft geen gevolg voor de einduitslag.