Muziek om voor altijd door te gaan

Jeff Mills, een van de technopioniers uit Detroit, staat voor nieuwe concepten Met zijn serie The Sleeper Wakes wil hij eigenlijk nooit ophouden De dj is wereldberoemd, en dol op Nijmegen

Illustratie Thinkstock

Ergens in de toekomst. Na een lange reis arriveert ‘The Messenger’, de enige overlevende van de aarde, op de Jungle Planet. De dagen duren maar vier uur en de duisternis overheerst. De donkere geluiden van de gevaren onderweg hebben plaatsgemaakt voor een opgewekter geluid. Verwondering en nieuwsgierigheid voeren de boventoon als de Messenger de planeet onderzoekt. Af en toe is het geluid van overvliegende wezens te horen. Met zo nu en dan een imperfectie, net als in de echte jungle. Welkom in het muzikale universum van technoveteraan Jeff Mills.

Het nieuwe album The Jungle Planet is het vijfde hoofdstuk uit het muzikale sciencefictionverhaal The Sleeper Wakes, dat Mills creëerde om te laten zien dat techno veel meer is dan pompende beats en donkere bassen. „Techno hoeft niet altijd een bepaald ritme te hebben of hetzelfde geluid. Ik wil mensen laten zien dat er andere manieren zijn om techno te benaderen”, zegt Mills. The Sleeper Wakes maakt duidelijk dat hij zichzelf nog steeds op alle fronten uitdaagt.

In 2006 begint hij met het schrijven van The Sleeper Wakes. „Het verhaal gaat over een ontdekkingstocht door de ruimte op zoek naar nieuwe werelden en ideeën.” Datzelfde jaar treedt hij voor het laatst op in Japan om daarna aan zijn reis te beginnen. Na precies vier jaar keert hij terug. „Deze afwezigheid in Japan was gepland. Ik zond regelmatig creatieve berichten naar de Japanse technoscene over de voortgang van mijn bevindingen. In 2010 op Nieuwjaarsdag, klokslag 00.01 uur, keerde ik terug naar de locatie waar ik vier jaar geleden vertrok, Womb Club Tokyo, om mijn nieuwe geluiden te presenteren.” De slaper ontwaakt.

Andere manier van verhalen

Helemaal toevallig is de keuze om The Sleeper Wakes-serie in Japan te beginnen niet. „De Japanse technoscene staat veel meer open voor nieuwe concepten en andere manieren van verhalen vertellen. Er is tussen producers en dj’s onderling minder concurrentie dan in Europa en Amerika. De mensen zijn nog steeds geïnteresseerd in de muziek en willen nieuwe dingen leren. Dat kan ik over veel plaatsen, waaronder Amerika, niet zeggen..”

Het Europese publiek mag dan minder openstaan voor nieuwe concepten, toch draait Mills in Nederland nog altijd op de grote festivals en vele andere feesten. Maar er is één plaats in Nederland waar hij een bijzondere band mee heeft: „Ik heb een lange geschiedenis met Nijmegen die teruggaat naar de wilde jaren negentig. Na jaren van afwezigheid werd ik uitgenodigd om terug te keren en de draad weer op te pakken.” De organisatie Drift kreeg de eer om in september 2012 de fabriekshal van De Vasim om te toveren voor een exclusieve preview van The Jungle Planet. Acht uur lang waren de touwtjes in handen van Mills. „Ik kreeg de kans om het album te spelen. Het was fantastisch, de nacht was een reünie van gelijkgestemden.”

Mills begint zijn muzikale carrière in de jaren tachtig als The Wizard. „In het begin van mijn carrière werd ik regelmatig bekritiseerd omdat ik hiphop, house muziek en andere opkomende muziekstijlen draaide. Iets wat in die tijd niet gebruikelijk was”. Eind jaren tachtig richt hij met mede-Detroit producers Mike Banks en Robert Hood het platenlabel Underground Resistance op, als tegengeluid voor het steeds commerciëler worden van de muziek en het onstabiele politieke klimaat.

Na een aantal jaar verlaat hij het label om solo verder te gaan. Hij gaat steeds meer vanuit ideeën en concepten werken en komt er al snel achter dat het niet makkelijk is iets anders te doen dan wordt verwacht. Critici vonden dat hij met albums als Atlantis (1991) zijn tijd verdeed. Wie zit er nu te wachten op een luisteralbum als er geraved kan worden? „Ik heb dit geaccepteerd en verwerkte dit verwachtingspatroon in concepten zoals Cycle 30 (1994)”.

Tegenwoordig maakt hij zich er niet meer druk om wat anderen vinden. „Ik maak muziek met het idee dat de een het wel mooi vindt en de ander niet. Eigenlijk maak ik muziek voor mezelf. En dat is meestal niet iets wat je op de radio hoort. Het zijn ideeën die niet verbonden zijn aan een bepaalde popcultuur en geen mening van het publiek nodig hebben. Ik ben iemand die zielsveel van techno houdt en zal er alles aan doen om te zorgen dat het zal blijven bestaan. The Sleeper Wakes is gemaakt om voor altijd door te gaan, of in ieder geval de tijd dat ik leef”.

    • Annelies Kietselaer