Leven na de dood is op tv een roomse zaak

Boukje Keulen in ‘Ode aan de doden’ (KRO).

Het rooms-katholieke geloof is niet het enige dat rituelen heeft ontwikkeld voor het bewaren van de herinnering aan geliefde doden. Maar in ons publieke omroepbestel zijn het wel KRO en RKK die het hiernamaals op televisie hebben geclaimd. Ik heb niet de indruk dat er elders veel belangstelling leeft voor een programmareeks die een klein beetje onsterfelijkheid creëert.

Het is ook maar één week per jaar - niet eind december, maar in de dagen voor Allerzielen (2 november). Aanvankelijk bestond Ode aan de doden (KRO) uit een volledigheid suggererend overzicht van necrologieën. Sinds enkele jaren is het programma opgeknipt in vijf dagelijkse edities en mag er ook worden stilgestaan bij mensen die al veel langer geleden tot het schimmenrijk zijn toegetreden, zoals gisteren Peter Tetteroo, de zanger van de Delftse popgroep Tee-Set .

Ook stak Tineke de Nooij een kaarsje op voor haar pleegzoon Hans van Gelder en Boukje Keulen voor haar moeder, schaatsster en viervoudig wereldkampioen allround Atje Keulen-Deelstra.

Het is moeilijk weerstand te bieden aan het beeld van drie volwassen kinderen die tussen de plakboeken naar een iPad kijken met onbekend archiefbeeld van hun moeder: in de trein terug van Inzell naar Friesland, thuiskomend van training terwijl echtgenoot Jelle de slagroom voor de koffie klopt. Andere tijden, zeker, maar de schaatsende huismoeder liep wel voorop. Aanvankelijk wilde de KNSB haar niet naar een trainingskamp sturen, omdat zulks schadelijk werd geacht voor haar kinderen.

Nostalgische reportages, interviews met nabestaanden, mooie archiefbeelden: als dat de invulling is van een katholieke identiteit, dan graag. Rond middernacht praat Hella van der Wijst deze week in Allerzielen (RKK) met bezoekers van begraafplaats Driehuis-Westerveld, in een aangepaste variant op Hello Goodbye (NCRV). Dat werkt minder goed dan de journalistieke aanpak in Ode aan de doden.

Misschien moeten we de van huis uit gereformeerde Arie Boomsma wel zien als de belichaming van de identiteit van de nieuwe fusieomroep KRO-NCRV. Hij werkt nu voor de katholieken in sociaal bewogen, maar nogal Amerikaans-commercieel op emotie en verlossing mikkende programma’s als Over de streep en Uit de kast. In dat rijtje past ook het huidige, goed gemaakte Sprakeloos over de bevrijding van stotteraars.

Hun Lourdes ligt in Eindhoven, waar ze een driedaagse spoedcursus krijgen: ademhaling en psychologie lijken de speerpunten in een aanpak waarvan we het fijne niet te weten komen. Ook moet de hoofdpersoon op straat honderd mensen aanspreken, voordat hij of zij een toespraakje mag houden voor familie en vrienden. Halleluja, de resultaten zijn verbluffend, zeker in vergelijking met het geploeter dat Arie aan het begin van elke aflevering blootlegt.

Zoals elke goed geserveerde zelfoverwinning op televisie, emotioneert ook deze emancipatie aan de hand van Arie. Maar ik ben te cynisch en te weinig katholiek om zomaar in wonderen te kunnen geloven.

    • Hans Beerekamp