Handwerk lustige breister haalt kunstcatalogus en designwinkel

De 79-jarige Loes Veenstra breide in haar leven honderden truien, louter om ‘iets om handen te hebben’. Ontwerpers ontdekten haar werk en presenteren het als kunstcollectie.

Truien uitHet verzameld breiwerk van Loes Veenstra Foto Mathijs Labadie, Roel van Tour en Christien Meindertsma

Sinds 1955 breit Loes Veenstra in een duizelingwekkend tempo truien. Niet in de eerste plaats omdat ze breien zo leuk vindt, maar omdat ze iets om handen moet hebben. Anders rookt ze te veel, zegt de 79-jarige Rotterdamse. En dat is „zonde van haar centen”.

Loes Veenstra breide meer truien dan ze weg kon geven. Toen Museum Rotterdam in het kader van een kunstproject op zoek ging naar het hedendaagse erfgoed van Carnisse, de arbeiderswijk waar Veenstra woont, ontdekte het dat haar huis volstond met dozen, gevuld met truien.

Het museum stelde de truien ten toon en vroeg ontwerpster Christien Mein-dertsma om iets met de collectie te doen. Zij maakte een catalogus, Het verzameld breiwerk van Loes Veenstra, met foto’s van 556 truien. Een voorbeeldig gemaakt boek, dat deze maand in de prijzen viel bij de Dutch Design Awards. Bijzonder is bijvoorbeeld het omslagpapier. Daarin zijn negen, door motten beschadigde truien verwerkt. Hier en daar schittert een zilveren vezel. Meindertsma: „Loes is dol op lurex, angorawol en andere synthetische garens.”

Met het kunst- en designatelier Wandschappen maakte Meindertsma ook een blijmakend filmpje. Loes Veenstra, die van niets wist, zit op een troon en voor haar neus danst een flashmob van vijfhonderd mensen, gehuld in haar truien. Heel feestelijk, en tegelijk ook Rotterdams nuchter. Op het eind hoor je iemand vragen: „Loes, wil je koffie?”

Ook het bekende designlabel Droog in Amsterdam ontfermde zich over Loes Veenstra. Haar handwerk lag de afgelopen weken uitgestald tussen designmeubels van bekende ontwerpers en morgen veilt Droog een selectie van haar truien.

Loes Veenstra blijft er laconiek onder, vertelt Meindertsma. Uitnodigingen voor tv-optredens slaat ze af en ze breit lustig door.

Veenstra moet een wiskundige geest hebben, veronderstelt Meindertsma. Elke trui is anders en zonder patronen gemaakt. Voor boeken en handleidingen mist ze het geduld, zegt Veenstra. Ajoursteken? Nog nooit van gehoord. Ze kiest de naalden naar de dikte van de wol, breit een boord waar ze op dat moment zin in heeft, en daarna ziet ze wel. In de inleiding van het boek zegt ze: „De trui ontstaat terwijl ik bezig ben. Al die verschillende steken verzin ik zelf.”

En dat leidt bijvoorbeeld tot een gaatjestrui. Heel simpel, zegt Veenstra: „Twee samen, dan twee of drie steken rechts en dan weer twee samen. Bij dat samenbreien sla je de lus om de naald, dan krijg je dat gaatje.”

Christien Meindertsma: Het verzameld breiwerk van Loes Veenstra, € 19,95, te bestellen via dnacharlois.nl. Veiling truien van Loes Veenstra, 31 okt, Droog, Amsterdam. Inl. en filmpje: hoteldroog.com.

    • Arjen Ribbens