De stijl van leider Wilders blijft wringen

Het vertrek van Kamerlid Louis Bontes lost de problemen in de PVV-binnenwereld niet op.

Oud-PVV’er Louis Bontes. Foto Bram Budel

Elke politiek leider beïnvloedt de toonhoogte van zijn fractieleden. Dus het was geen surprise dat PVV-Kamerleden gisterochtend, vanaf half tien, op hoge toon de aanval openden op dissident Louis Bontes. Wilders stak als eerste van wal tegen zijn voormalige vertrouweling; Bontes stond vorig jaar vijfde op de kandidatenlijst en fungeerde als campagneleider bij de verkiezingen. Wilders was snoeihard over Bontes’ kritiek op de beslotenheid van de partij in de media. Vele anderen volgden.

Maar de goede verstaander in PVV-kring viel op dat er drie Kamerleden waren die zich voor een deel onttrokken aan het verbale geweld tegen Bontes. Zo stelde één Kamerlid vast dat de PVV als eenmanspartij wel degelijk problemen heeft.

Dus toen Bontes eenmaal uit de fractie was gestemd, veertien tegen één, wisten ze in de PVV dat de partij lang niet uit de sores is. Tegenover de media betoonden talrijke fractieleden hun loyaliteit aan Wilders door zich, opnieuw, zo hard mogelijk tegen Bontes te keren. Maar talrijke keren is eerder gebleken dat PVV’ers zich in het openbaar anders over Wilders uiten dan in de binnenkamer.

Veel ongemak draait om de interne stijl van de leider. Bontes wilde als fractiebestuurder geen verantwoordelijkheid meer dragen voor de slordige omgang met subsidies. Maar dat verzet ontstond nadat hij er, als vertrouweling van de baas, vorig jaar in de campagne bij hem op aandrong minder onaangenaam met zijn personeel om te gaan. Sindsdien werd Bontes niet meer als vertrouweling behandeld.

Wilders’ autoritaire, soms sarrende omgang met zijn mensen verdween nadien allerminst. Nog onlangs meldde een medewerkster zich ziek nadat de leider snoeihard tegen haar tekeerging over de voorbereiding op de algemene beschouwingen. Intussen heeft een andere naaste medewerker haar vertrek aangekondigd.

De essentie is steeds dezelfde: mensen die zich bij Wilders aansluiten, als Kamerlid of medewerker, ontdekken dat de omgangsvormen in de binnenwereld van de PVV hoogst onaangenaam zijn. Wilders’ openbare idealisme over een ander Nederland krimpt daar ineen tot effectbejag, fixatie op peilingen en onverwacht heerszuchtig gedrag. Ongemakkelijke werkelijkheden die deze mensen opzadelen met een gevoel van gevangenschap: ze werken in een wereld die hen diep teleurstelt, maar waar ze niet meer uit kunnen. Vrijwel geen oud-PVV’er weet een baan van enig aanzien te vinden.

En dus blijft de partij een broeinest. Voortdurend houden collega’s elkaars persoonlijke relatie met Wilders in de gaten. Speculaties en roddels over PVV’ers die naar de VVD willen, of wilden, overstappen blijven terugkeren.

„Het is geen aangename omgeving”, zei Bontes vorige week in een openhartig gesprek met deze krant. Een partijgenoot van hem zei afgelopen weekeinde: dat was nogal zwak uitgedrukt.

    • Tom-Jan Meeus