‘2 procent omzet supermarkten komt van bananen’

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

Bananendeskundige Gert Kema vorige week op Radio 1

De aanleiding

Radio 1 zond vorige week een item uit over bananen, naar aanleiding van het bericht dat Jumbo 1 kilo bananen verkoopt voor 99 cent. In de uitzending kwam bananendeskundige Gert Kema, verbonden aan de universiteit van Wageningen, aan het woord. Hij zei daar dat 2 procent van de omzet van supermarkten bestaat uit de verkoop van bananen. Petra Alkema twitterde naar nrc.next: ‘Zou dit echt waar zijn?’ 2 procent is inderdaad veel als je bedenkt dat er duizenden producten te koop zijn in de supermarkt. Is de banaan echt zó populair?

Waar is het op gebaseerd?

Bananendeskundige Gert Kema is zelf bij nader inzien niet zo zeker van het cijfer. Hij heeft het in 2008 gehoord van de persvoorlichter van supermarkt C1000 tijdens een evenement over bananen.

En, klopt het?

Het percentage dat bananen uitmaken van de supermarktomzet is niet makkelijk op te zoeken. Het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel laat weten dat zij niet beschikt over de omzetcijfers van haar leden. De volgende stap is consumentenonderzoeksbureau GfK. Onderzoeksdirecteur Joop Holla is sceptisch over de 2 procent. „Ik zou eerder zeggen 1 procent, maar ik moet het opzoeken.” Een analist van GfK gaat aan het werk en Holla belt de volgende dag terug. Bananen maken 0,7 procent uit van de omzet van supermarkten, vertelt hij. Ze staan in de top drie van meest verkochte supermarktproducten.

Dit cijfer is gebaseerd op het koopgedrag van een representatief panel van 10.000 huishoudens. De deelnemers aan het panel houden dagelijks hun boodschappen bij door ze thuis één voor één te scannen. Hiervoor hebben ze een speciaal scanapparaat gekregen dat verbonden is met de telefoon.

Mensen nemen deze moeite volgens Holla omdat ze hiermee „de wens van de consument kenbaar kunnen maken”. Ook kunnen ze zegeltjes sparen voor een goed doel of een leuk cadeau, zoals een koffiezetapparaat. De gegevens worden allemaal opgeslagen met het doel om aanbieders van producten meer inzicht te geven in het koopgedrag van consumenten.

Voor nrc.next heeft de analist van GfK het totale bedrag berekend dat de 10.000 huishoudens in de supermarkt hebben besteed in het laatste kwartaal van 2012 en de eerste drie van 2013. Het bedrag dat de panelleden aan bananen werd besteed, bleek 0,7 procent te zijn van het totale bedrag.

Dit percentage geeft een goed beeld, maar het blijft een steekproef. De echte omzetcijfers van supermarkten zijn geheim. Een woordvoerder van Albert Heijn kan niets zeggen over de omzet, wel bevestigt zij dat bananen in de topdrie van meest verkochte producten staan, „samen met plastic tasjes”. De omzetcijfers van bijna alle supermarkten (behalve Aldi en Lidl) zijn in handen van onderzoeksbureau Symphony IRI, maar dit bureau kan niets zeggen over omzetcijfers. Het percentage bananen heeft IRI helaas niet bij de hand.

Conclusie

Bananen worden inderdaad veel verkocht: volgens onderzoeksdirecteur Joop Holla van GfK staan ze in de topdrie van meest verkochte supermarktproducten. Maar de bananen maken geen 2 procent uit van de totale omzet. We beoordelen deze uitspraak daarom als onwaar.

Ook een bewering langs zien komen die je graag gecheckt zou willen zien? Mail je suggestie naar de redactie via nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt

    • Floor Rusman