Tholense sterft aan mazelen

De mazelenepidemie die al maanden heerst onder vooral bevindelijk gereformeerden, heeft in Tholen een dodelijk slachtoffer gemaakt. Worden nu toch meer kinderen ingeënt?

In het gereformeerde Tholen, in Zeeland, overleed zaterdag een meisje aan mazelen. De vaccinatiegraad in de gemeente is laag. Foto ANP

Diepe verslagenheid heerst op het Calvijn College in Goes, vertelt rector Bert Vogel. Het meisje van 17, dat zaterdag overleed aan de gevolgen van mazelen, zat er in havo 5. Een broos meisje, voegt hij eraan toe, met „verschillende beperkingen”, maar toch: ze is gestorven aan de gevolgen van mazelen. Dat lijdt geen twijfel. Ze was niet ingeënt.

Ze is de eerste die overlijdt sinds de mazelenepidemie in mei uitbrak in de zogenoemde Biblebelt. In die strook van het zuidwesten naar het noordoosten van Nederland wonen relatief veel bevindelijk gereformeerden. De vaccinatiegraad is er laag. Veel strenggereformeerde ouders vinden dat ze hun kinderen niet moeten inenten. Ze geloven dat alleen God bepaalt of iemand ziek wordt. Bovendien, zeggen zij, maak je jezelf onnodig ziek met het gebruik van een vaccin.

vGemiddeld is in Nederland 95 procent van de kinderen ingeënt tegen mazelen. In de Biblebelt is dat vaak minder dan 90 procent. Daardoor kan het virus zich er verspreiden als iemand besmet is.

Het Zeeuwse Tholen, waar het meisje woonde, behoort tot de gemeenten met een vaccinatiegraad van slechts 80 procent. Vaccineren is in Nederland niet verplicht, al worden sinds 1976 veruit de meeste kinderen ingeënt tegen de mazelen. Tweemaal: met 14 maanden en met 9 jaar.

In zes maanden tijd kregen volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) 2.016 mensen mazelen. De piek van de epidemie lijkt eigenlijk net voorbij. Mazelen begint met koorts, hangerigheid en verkoudheid. Na een week verschijnen rode vlekjes. De meeste kinderen kunnen ertegen, maar een enkeling krijgt complicaties als longontsteking of zelfs hersenvliesontsteking. Er zijn in totaal ruim 200 kinderen opgenomen in het ziekenhuis met complicaties. Bij de vorige mazelenepidemie, in 1999/2000, overleden drie van de 3.000 besmette kinderen. Dit keer was het virus via het buitenland in de Biblebelt terechtgekomen.

Sinds juni bieden GGD’s in de Biblebelt ouders de gelegenheid om hun kinderen alsnog te laten inenten: baby’s in dit geval al vanaf zes maanden en oudere niet-gevaccineerde kinderen. Dat mag ook in een andere gemeente, als ouders niet willen dat geloofsgenoten het te weten komen. Alleen al in Zeeland hebben 546 mensen daarvan gebruikgemaakt, meldt de provinciale GGD. „Dat zijn spijtoptanten die zich alsnog lieten vaccineren en mensen die baby’s vanaf zes maanden vervroegd laten inenten”, verklaart de GGD-woordvoerder. Dat doen ze omdat er veel besmettingen zijn in de omgeving.

Landelijk ging het in de maanden juni tot en met september om 6.200 extra inentingen. Jaarlijks worden in die zomerperiode 1.200 baby’s extra ingeënt, bijvoorbeeld omdat ze verhuizen naar een dorp met veel strenggereformeerden. Daar kwamen nu 5.000 baby's bij.

Het is mogelijk dat bevindelijk gereformeerden hun vaccinatieweigering na dit nieuws heroverwegen, zegt dominee Jan van Eckeveld van de geformeerde gemeente in Zeist. Maar tegelijk blijft het een gevoelig, „teer” onderwerp. „Men ervaart dit als een gewetenszaak. Dat maakt dat men niet zo makkelijk van standpunt verandert.”

Van Eckeveld, tevens voorzitter van het curatorium van de predikantenopleiding van de gereformeerde gemeenten, zegt dat verschillende gemeenteleden hem om advies vroegen. „Dan wil ik geen dwang uitoefenen. Gewetens kun je niet dwingen.”

Hij geeft zijn gemeenteleden zowel argumenten voor als tegen inenting. Zijn eigen standpunt houdt hij voor zich om hen niet te beïnvloeden. „Mensen hechten waarde aan mijn mening.”