In Amerika is Zwarte Piet een Indiaan

De naam van de lokale American-footballclub Washington Redskins is omstreden Indianen vinden de naam beledigend en voeren campagne Indianen zijn vaak niet meer dan een karikatuur

Correspondent VS

Het was een discussie die zich jarenlang voortsleepte, met steeds dezelfde voor- en tegenstanders, en een lacherig publiek. Opeens kreeg het debat vuur: columnisten bemoeiden zich ermee, politici spraken zich uit. De naam, daar draait het officieel om, maar iedereen weet dat eigenlijk deze vragen centraal staan: welke rol speelt het nationale verleden, zeker de duistere kanten daarvan? En: hoe tolerant moet een samenleving zijn voor mensen die zich miskend voelen?

Washington heeft, kortom, zijn eigen Zwarte Piet-rel. De naam van de Washington Redskins, de lokale American-footballclub, is omstreden. Al jaren proberen organisaties van indianen de naam van de club te laten veranderen. Ze vinden de naam beledigend, een symbool voor de tweederangs positie die indianen nog altijd hebben in de Verenigde Staten.

‘Redskins’ is niet neutraal

De Oneida-stam uit de staat New York is een radiocampagne begonnen, waarin ze oproept tot een einde aan de „racistische bijnaam”. „Wij verdienen het niet roodhuiden genoemd te worden”, zegt de leider van de stam, Ray Halbritter, in de spot die voorafgaand aan wedstrijden van de Redskins te horen is op lokale stations in Washington. „We verdienen het genoemd te worden wat we zijn: Amerikanen.” Twee stations weigeren de spot uit te zenden.

Halbritter kreeg nooit veel gehoor, maar dit jaar is dat anders. Het vuur werd een paar weken geleden aangewakkerd door Bob Costas, een populaire televisiecommentator van NBC. Hij zei in zijn footballprogramma: „Sta er eens bij stil wat het equivalent zou zijn voor Afro-Amerikanen, latino’s, Aziaten of iedere andere etnische groep. ‘Redskins’ is geen neutrale term. Het is een belediging.”

Costas raakte de kern van het probleem. De samenleving is doordrongen van politieke correctheid rondom ras. Als reactie op de pijnlijke geschiedenis van slavernij, segregatie en racistisch geweld, is iedere denigrerende opmerking over ras taboe. De footballclub zou onmogelijk Washington Niggers hebben kunnen heten, merkten commentatoren op (daarbij het woord ‘niggers’ nooit uitschrijvend, want zelfs dat is taboe).

De omgang met de beladen geschiedenis van de indianen is ingewikkelder. In de Amerikaanse populaire cultuur mag met hen gespot worden. Veel football en honkbalclubs verwijzen naar indianen (de Kansas Chiefs), of gebruiken een karikatuur of stereotype van een indiaan als mascotte of logo. Voor universitaire sportclubs is dit sinds 2008 overigens verboden.

Vorige week bemoeide president Barack Obama zich met de Redskins-kwestie. Als hij eigenaar van de ploeg was, zei hij tegen persbureau AP, zou hij overwegen de naam te veranderen. „Het beledigt een grote groep mensen.”

In een sportbar in de wijk Adams Morgan in Washington, is weinig begrip voor de kritiek. „Het is een club met traditie, deze naam hoort daar gewoon bij”, zegt Joseph Elliot, een Redskins-fan met een ringbaardje. „De naam zegt niets over indianen. Het zegt iets over de strijdlust van ons team.”

Eigenaar Daniel Snyder peinst er niet over de naam van zijn club (opgericht in 1932) te veranderen. „Nooit”, zei hij eerder deze maand tegen USA Today. „Zet dat maar in hoofdletters.”

    • Guus Valk