Dit doet windkracht 12

De zware herfststorm die gisteren over Nederland ging, trok een spoor van vernieling Er is één dode gevallen De brandweer moest 9264 keer uitrukken, meestal in Noord - en Oost-Gelderland

Dode en gewonden

Een 21-jarige toeriste is verpletterd door een omgewaaide boom op de Herengracht in Amsterdam. De vrouw leefde nog, maar de brandweer kon haar niet tijdig bevrijden, vertelde een ooggetuige aan lokale omroep AT5. Haar vriend raakte lichtgewond. In Veenendaal werd een man aan zijn hoofd geraakt door een tak. Hij werd hersendood verklaard, later op de dag. Vier mensen raakten gewond in de hoofdstad toen bij het CS een bouwschutting van de Noord/Zuidlijn omwaaide.

Ook in andere plaatsen zijn gewonden gevallen. In Den Haag en Harderwijk zijn mensen onder vallende bomen terecht gekomen. Op het Gerrit Rietveld College in Utrecht zijn een aantal lichtgewonden gevallen, toen een raam van een klaslokaal inwaaide.

Verkeer

Het internet wemelt van de foto’s van gekantelde caravans en opleggers van vrachtauto’s. De ANWB gaf vroeg in de ochtend code rood af, het zwaarste weeralarm en dat was geen overbodige maatregel. Windstoten tot maximaal 136 kilometer per uur maakten het rijden gevaarlijk. De storm zorgde op het spoor op meer dan 25 trajecten voor bomen, takken en hekken op de rails, waardoor flinke schade en vertraging is ontstaan. In Amsterdam zette het GVB de treinen stil nadat op verschillende plekken de bovenleiding beschadigd raakte. De Oosterscheldedam werd tijdelijk afgesloten voor alle verkeer.

Op zee

De veerpont King Seaways heeft urenlang rondjes moeten varen voor de kust bij IJmuiden. Het veer, afkomstig uit Newcastle, kon door de storm de haven niet binnenlopen. De King Seaways van het Deense veerbootbedrijf DFDS Seaways, met twaalf dekken, 1.090 passagiers en 150 crewleden is teruggevaren naar zee in afwachting van kalmer vaarwater. De sfeer aan boord was „gezellig”, had DFDS-directeur Teun Wim Leene van zijn crew begrepen. „Het restaurant is open en er wordt bingo gespeeld.”

De veren tussen de Waddeneilanden en het vasteland werden uit de vaart genomen. Net als het fietsvoetveer tussen Vlissingen en Breskens.

In de lucht

Een toestel van Ryanair is onzacht geland op vliegveld Eelde, bij Groningen. Het vliegtuig kwam uit Bergamo, was al een half uur vertraagd en de piloot had twee pogingen nodig om zijn toestel aan de grond te krijgen. Passagiers hadden er veel last van, vertelde een inzittende aan Radio Noord: „Je rook en hoorde ontzettend veel kotsende mensen.” Een andere vlucht die uit Faro op Eelde vloog, moest uitwijken naar luchthaven Eindhoven. Op Schiphol leidde de storm tot vertragingen die gemiddeld een half uur bedroegen. De KLM had zondag al aangekondigd 42 van de pakweg 200 Europese vluchten voor maandag te annuleren.

Publieke plaatsen

De dieren in de Amsterdamse dierentuin Artis lieten vanochtend al horen dat ze storm voorvoelden. Uit voorzorg sloot de directie de dieren op in hun verblijven en gingen de poorten voor de bezoekers dicht. Een deel van het dak en een letter V van de gevel van het Katwijkse Hangartheater, waar de musical Soldaat van Oranje wordt opgevoerd, zijn weggeblazen. „De brokken schieten hier over het terrein heen”, zei een verslaggever van Omroep West. Voor gisteravond stond geen voorstelling gepland. In Zwolle is het dak van een klimhal helemaal weggewaaid. Radio Assen kon gisteren niet uitzenden. Door de storm is een antennemast op het dak van de lokale omroep geknapt.

Voorzieningen

De Waterleidingmaatschappij Drenthe kreeg dertig meldingen van leidingbreuken. In Drenthe zijn de meeste wegen omzoomd door bomen, zegt Annemoreen Ooms van de maatschappij, en de leidingen liggen daar vlak naast, op een meter diepte. De bomen, nog vol in het blad, hebben hun wortels om de leidingen geslagen en ze hoeven, zegt ze, alleen maar flink heen en weer te gaan en niet eens om te vallen om de leidingen al open te scheuren. Aan bewoners die geen water meer uit de kraan krijgen deelde het bedrijf vijfliterflessen water uit.

Drinkwaterbedrijf Vitens meldde 50 leidingbreuken, waarvan zeker 26 door omvallende bomen. De meeste breuken werden gemeld in Overijssel en Friesland. Ook gas- en elektriciteitsleidingen zijn her en der beschadigd geraakt. In de provincie Groningen zijn zeker dertig tot veertig gaslekken ontstaan. Volgens netbeheerder Enexis is dit een record. In Zuidlaren schoot een metershoge steekvlam uit de grond nadat een gasleiding was gescheurd. Zo’n vijftig nabijgelegen bejaardenwoningen zijn ontruimd.

Buitenland

In Londen stuiterde ineens een strandbal met een doorsnee van tien meter door de straten. Was door de storm losgerukt van het dak van een gebouw, waar hij de C02-uitstoot symboliseerde. Langs de kusten van de Noordzee veroorzaakte de storm veel (verkeers)overlast en gevaar. In Engeland kwamen vier mensen om – twee door vallende bomen, twee door een gasexplosie – en zaten op zeker moment 600.000 huishoudens zonder stroom. In Frankrijk sleurde de wind een vrouw de zee in. In Duitsland vielen drie doden. In de plaats Gelsenkirchen werd een echtpaar in de auto door een omvallende boom gedood, hun kinderen overleefden.

Verzekering

Een boom versperde gisterochtend de weg naar het kantoor van verzekeraar Interpolis. „De storm was overal”, zegt een woordvoerder, die het pand in Tilburg toch wist te enteren. Bij deze verzekeraar, onderdeel van Achmea, kwamen gisteren tot 16.00 uur al 3.500 schademeldingen binnen, met name van particulieren – weggewaaide schuttingen en vliegende dakpannen. Het bedrijf schat de gemelde schade „in de miljoenen” . Terwijl er normaal gesproken zo’n 130 werknemers standby staan, zaten er gisteren 180 mensen aan de telefoon in een „stampvol” callcenter. Ook bij andere verzekeraars kwamen de hele dag meldingen binnen. Vandaag maakt het Verbond van Verzekeraars een schatting bekend van de totale stormschade.