Achterban van PSV uit harde kritiek op de kille clubcultuur

De leiding van de Eindhovense voetbalclub is volgens de eigen achterban te zakelijk en te afstandelijk. ‘De thermostaat moet een paar graden hoger’, zo luidt het oordeel.

Algemeen directeur Tiny Sanders (l) en technisch directeurMarcel Brands op weg naar de persconferentie in het Philips Stadion. Foto ANP

De wijze waarop een rapport over de clubcultuur van PSV gisteren openbaar werd gemaakt, legde de problemen bij de Eindhovense voetbalclub al een beetje bloot. De clubleiding van PSV wilde de kritische constateringen uit de boezem van de club het liefst zoveel mogelijk buiten de publiciteit houden en zich richten op de aanbevelingen. Algemeen-directeur Tiny Sanders stelde dat de bevindingen niet door iedereen gedragen zouden worden. De leden van het Forum Clubcultuur dachten daar niet unaniem hetzelfde over. Via een lek bracht Voetbal International de vuile was naar buiten. Technisch manager Marcel Brands vond dat daarmee het vertrouwen was beschaamd.

De aanleiding om een groep van twaalf mensen de clubcultuur van PSV tegen het licht te laten houden, ontstond in de loop van het vorige seizoen. De honderdjarige voetbalclub greep niet alleen opnieuw naast de landstitel, maar kwam daarnaast meerdere malen negatief in het nieuws met incidenten binnen en buiten de lijnen. Volgens intimi was „de warmte” bij PSV verdwenen. Onder leiding van oud-zwemmer Pieter van den Hoogenband, supporter en ambassadeur van PSV, werd een forum opgericht. De forumleden namen van juni tot september bij hun achterban in totaal zo’n zestig interviews af en legden afgelopen weekeinde de conclusies op tafel. ‘De thermostaat moet een paar graden hoger’, zo luidde de titel van het rapport.

Het Forum velt in 25 pagina’s een hard oordeel over de heersende cultuur bij de Philips Sportvereniging. Supporters voelen zich mede door besloten trainingen buitengesteld, vrijwilligers merken gebrek aan waardering en bij de jeugdopleiding missen werknemers de erkenning. ‘Stadion’ (het zakelijke gedeelte) en ‘Herdgang’ (het verblijf van de selectie) zouden te scherp tegenover elkaar staan. Een visie voor de lange termijn zou ontbreken en van een concreet technisch beleid is geen sprake. Wel is er waardering voor de sanering die onder leiding van Sanders is doorgevoerd.

Het rapport maakt duidelijk dat harde zakelijkheid – noodzakelijk om de club van een financiële ondergang te redden – en Brabantse gemoedelijkheid moeilijk samen gaan. Sanders – oud-bestuurder van zuivelconcern Campina en supporter van PSV – moest de voorbije drie jaren tegen wil en dank de financiën op orde brengen. Een ondankbare taak bij een voetbalclub, waar de buitenwacht vooral naar het sportieve resultaat kijkt. Hij ging aan de slag als een echte CEO, rekende deels af met de clubcultuur en presenteerde deze maand trots weer een bescheiden winst. Sanders wilde doen geloven dat de problemen bij de club grotendeels voorbij waren. Uit de conclusies van het rapport blijkt dat niet het geval.

Sanders probeerde gisteren in een allerijl belegde persconferentie de problemen te bagatelliseren en kaatste de bal ten dele terug. „Ik schrik er meer van dat je mensen niet kunt vertrouwen dan van de kritiek op mij”, zo wees Sanders bij de persconferentie naar degene die het rapport had laten uitlekken. „Het overgrote deel van de aanbevelingen en de kritiek nemen we serieus. Ik ben dáár niet van geschrokken. Het uitlekken kwam echt als een koude douche. Je kunt blijkbaar dus niet open met elkaar praten zonder dat het bij de media terechtkomt. Als dat bij de clubcultuur hoort, pas ik daarvoor. In een beschermde omgeving moet je elkaar kunnen vertrouwen.”

Sanders zei dat het de bedoeling was geweest alleen de ‘conclusies en aanbevelingen’ van het Forum naar buiten te brengen, en niet de ‘observaties en indrukken’. „Helaas heeft iemand het nodig geacht om de club en individuen grote schade toe te brengen. En daarmee de essentie van het forum te verleggen naar aandacht voor incidenten en verdachtmakingen. Het lekken creëert achterdocht. Er komt wekelijks kritische informatie op tafel. Kritiek is geen probleem. En dat wij niet de meeste empathische mensen zijn, dat zal zelfs mijn vrouw beamen. Ik ga niet 180 graden veranderen. Ik blijf wie ik ben. Maar iets meer empathie in de omgang moet lukken.”

PSV heeft de afgelopen maanden al een deel van de aanbevelingen opgevolgd. Onder leiding van de nieuwe hoofdtrainer Phillip Cocu is een groot aantal oud-spelers bij de club betrokken geraakt. De club, die sinds 2008 bijna obsessief jaagde op het 22ste landskampioenschap, heeft de sportieve ambities bijgesteld. De landstitel is in 2014 geen heilig doel meer. PSV heeft forse winst op de transfermarkt gemaakt en is hoopvol aan het seizoen begonnen. De kritiek leek even verstomd. Maar nu de vernieuwingen op het veld toch nog niet zaligmakend blijken, staat de clubleiding met dit rapport toch weer onder druk.

De PSV-leiding zette afgelopen mei – op het moment dat het Forum werd opgericht – al zwaar in op dat vernieuwingsproces. Destijds sprak president-commissaris Peter Swinkels persoonlijk in het Philips Stadion het vertrouwen uit in Sanders en Brands.

Een van de kritiekpunten in het rapport luidt dat de banden tussen de directie en de commissarissen te nauw zouden zijn. Verder zou Brands hulp moeten krijgen van een technische commissie. „Niet nodig”, zo was het oordeel van de technisch manager. Over één ding was de clubleiding het snel eens. Van opstappen is nu geen sprake. Daarvoor zou de kritiek te weinig draagvlak hebben. „Maar de thermostaat mag wel een graadje omhoog bij de club”, aldus Sanders.

    • Koen Greven