Wie is geen titelkandidaat?

De nivellering heeft toegeslagen in de eredivisie Nooit eerder had de koploper na elf duels zo weinig punten als nu Op basis van de huidige stand maken zeker negen ploegen nog kans op de landstitel

Redacteur Voetbal

Met een sip gezicht schoof trainer Michel Jansen van FC Twente gisteren aan op de persconferentie na het duel met ADO Den Haag. Zijn ploeg, tot dan toe de koploper, had zojuist met 3-2 verloren van de laagvlieger. In de rest van het weekend konden maar liefst zes clubs FC Twente passeren op de ranglijst.

Maar het onwaarschijnlijke gebeurde: geen van de andere favorieten won. Ajax bleef thuis tegen de nummer laatst RKC steken op 0-0. PSV verloor van Roda JC, Feyenoord van Heracles en PEC Zwolle van AZ. Vitesse en FC Groningen konden bij winst koploper worden, maar speelden tegen elkaar gelijk.

En zo is FC Twente ondanks alles gewoon nog de koploper. Het aantal kandidaten om de club volgende week te onttronen, is alleen maar toegenomen. Ook Feyenoord, dat achtste staat, kan over een week ineens de ranglijst aanvoeren.

Op eenderde van de competitie – de clubs hebben 11 van de 34 wedstrijden gespeeld – heeft de nivellering toegeslagen in de eredivisie. Nooit eerder had de koploper na elf wedstrijden zo weinig punten als Twente nu. En nog nooit was het verschil tussen de nummer één en de nummer zeven in deze fase van de competitie zo klein als na dit weekend: één punt.

Een andere veelzeggende statistiek betreft de prestaties van de traditionele topdrie: voor het eerst in bijna vijftig jaar wisten Ajax, PSV en Feyenoord twee speelronden achter elkaar geen duel te winnen. Op basis van deze stand maken zeker negen ploegen nog kans om kampioen te worden. Telkens als één team even afstand lijkt te nemen van de rest, laat het een week later weer punten liggen.

PSV is een goed voorbeeld van deze trend. Aan het begin van het seizoen verraste de nieuwe trainer Phillip Cocu met een piepjonge ploeg, die fris en aanvallend voetbalde. Maar na tien duels ploeteren diezelfde talenten zich door de competitie. Twee weken achter elkaar lieten ze zich verrassen door middelmatige, maar hardwerkende voetballers, respectievelijk van FC Groningen en Roda JC.

Door de uitslagen van dit weekend schoof de ranglijst als een harmonica in elkaar: de toppers lieten punten liggen, de middenmoters wonnen. Hierdoor doet zich de merkwaardige situatie voor dat de nummer dertien, Go Ahead Eagles, op slechts zes punten staat van de koploper. Twee keer winnen en de vlag kan uit in Deventer. Of in Almelo, Breda, Kerkrade.

Als de topclubs veel punten laten liggen, wordt weleens gezegd: ‘Iedereen kan van iedereen winnen’. Nog nooit moest dat adagium zo letterlijk worden genomen. Het is volkomen onvoorspelbaar of PSV volgende week thuis kan winnen van PEC Zwolle, of Ajax van Vitesse. Feyenoord zal op zijn beurt moeten bidden voor een zege in Leeuwarden.

Waarom steekt er dit seizoen geen enkele ploeg bovenuit? De graslobby weet het antwoord wel: het komt door dat vermaledijde kunstgras. Inderdaad ging FC Twente op de nieuwe ondergrond in Den Haag ten onder. Maar trainer Jansen vond dat geen geldig excuus. Twente werd veeleer afgetroefd op inzet en opportunisme. Dit seizoen hebben de technisch begaafdere topclubs daar bijzonder veel moeite mee.

Ook de lage gemiddelde leeftijd van de spelers van de topclubs speelt een rol. Ploegen als FC Twente, Ajax en PSV spelen met een basiself van gemiddeld zo’n 22 jaar, een gevolg van de financiële uitholling van de eredivisie. Van jonge spelers, hoe talentvol ook, is bekend dat ze wisselvallig zijn. Als de tegenstander bovendien fysiek sterk is, gaan ze al snel ten onder.

Vraag is of de topclubs in de tweede seizoenshelft komen bovendrijven. Al drie jaar op rij verliest Ajax nauwelijks wedstrijden in maart, april en mei. Maar ook Ajax oogt dit seizoen wankelmoediger. Met name het vertrek van Christian Eriksen naar Tottenham Hotspur doet zich voelen.

Het heeft met deze stand geen enkele zin om te speculeren over titelkandidaten. De afgelopen twee weken maakte het AZ van de nieuwe coach Dick Advocaat een goede indruk. Is dat dan een kampioenskandidaat? De kans is groot dat een dergelijke voorspelling binnen enkele wedstrijden al weer hopeloos achterhaald blijkt te zijn.