Stop met sollicitatieplicht, er zijn toch geen banen

In tijden van crisis verdienen uitkeringsgerechtigden onze steun. Pest ze niet met dwangbeleid, betoogt Ab Gietelink.

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek waren er in september 685.000 werklozen. Dat cijfer houdt echter geen rekening met verborgen werkloosheid. Denk maar eens aan de 1.117.000 zelfstandigen waarvan er velen een verontrustend tekort aan opdrachten hebben. Of aan deeltijdwerkers die maar wat graag voltijds willen.

Het CBS laat ook de mensen buiten beschouwing die noodgedwongen met vervroegd pensioen moesten. Of denk aan de 817.000 mensen met een uitkering voor arbeidsongeschiktheid: in betere tijden zouden velen daarvan met de nodige hulp wel kunnen werken.

Wie het officiële werkloosheidscijfer van 685.000 hanteert, stelt de situatie dus veel te rooskleurig voor. Dat is niet zonder consequenties. In de industrie van de arbeidsbemiddeling wordt namelijk alles op alles gezet om mensen uit de uitkering te krijgen. In de praktijk komt dat neer op ‘uit de uitkering te pesten’.

Uitkeringsgerechtigden worden door uitkeringsinstanties vernederd, tot ‘losers’ gemaakt en achtervolgt met zinloze sollicitatie-eisen voor een arbeidsmarkt die geen werk te bieden heeft.

Velen zijn zo gedeprimeerd door de UWV Werkbedrijven dat ze ‘vrijwillig’ hun uitkering hebben opgezegd. Ze zitten zonder inkomen thuis, leven van hun partner, familieleden of van hun eigen spaarpotje. In de werkloosheidsstatistieken komen ze niet meer voor.

Het recht op een sociale uitkering is anno 2013 verworden tot een praktijk van persoonlijke vernedering. Terwijl het aantal banen slonk, werden werklozen steeds meer onder druk gezet. Is dat omdat arbeidsbemiddelingsbureaus ook worden beloond voor schijnresultaten als ‘wegpesten’?

Bij VVD-politici is dat ‘wegpesten’ allicht het doel, anderen hebben de beste bedoelingen: in PvdA-kringen heerst bijvoorbeeld het idee dat mensen met enige dwang ‘begeleid’ moeten worden.

Begeleiden naar wat? Naar plaatsen waar geen baan is? Mensen met weinig drive zijn bij voorbaat kansloos, maar zelfs doorzetters hebben het moeilijk. Sommigen hebben honderden sollicitatiebrieven verzonden en evenzoveel afwijzingen ontvangen. Wat doet dat met het zelfvertrouwen en wereldbeeld? Houd eens op met die repressie!

Ik zeg dit allemaal niet als uitkeringsgerechtigde, maar als hardwerkende ondernemer en werkgever. Als de samenleving al die banen niet heeft, gun mensen zonder baan dan een menswaardig bestaan met een schappelijke uitkering. Bij gebrek aan goed banenscheppend beleid moeten we ons niet verlaten op het pesten van uitkeringsgerechtigden.

Laat de politiek de harde feiten eens onder ogen zien. Het scheppen van honderdduizenden banen vereist een radicaal ander beleid. Niet miljarden euro’s bezuinigen, maar juist miljarden euro’s meer in de collectieve sector stoppen.

De pensioenfondsen en institutionele beleggers zouden gedwongen moeten worden om op grote schaal in de Nederlandse economie te investeren. Via loonsverhogingen kan de koopkracht gestimuleerd worden. Daarnaast zou een veel grondiger herverdeling van inkomen en deeltijdwerk massaal banen kunnen scheppen.

Dat gaat deze regering allemaal absoluut niet doen. Integendeel. Wat men wel doet is volstrekt onvoldoende om forse arbeidsmarktgroei te realiseren. De dominante politiek gelooft dus helemaal niet in de mogelijkheid van volledige werkgelegenheid. Trek daar dan de consequentie uit. Geef de uitkeringsgerechtigden, de mensen die we nu geen banen kunnen bieden, dan tenminste onze morele steun.

Of beter, behandel ze sociaal en vertel het eerlijke verhaal: ‘U staat de komende jaren waarschijnlijk buitenspel. Het is niet uw schuld dat wij voor u geen plaats hebben. Hier heeft u een uitkering. Richt uw leven zo positief mogelijk in, werk aan uw eigen ontwikkeling. De komende jaren zullen we u niet meer lastigvallen.’