Niemand wil koddige eredivisie aanvoeren

Zes ploegen verzuimen om koploper FC Twente af te lossen

ADO Den Haag en FC Twente betreden voor het eerst het nieuwe kunstgrasveld. Verdediger Tom Beugelsdijk (nummer 4) loopt hand in hand met een jonge fan van ADO Den Haag. Foto Pro Shots

Met een sip gezicht schoof trainer Michel Jansen van FC Twente zaterdag aan op de persconferentie na de wedstrijd tegen ADO Den Haag. Zijn ploeg, tot dan toe de koploper, had zojuist met 3-2 verloren van de laagvlieger. In de rest van het weekend konden maar liefst zes ploegen FC Twente passeren op de ranglijst.

Maar het onwaarschijnlijke gebeurde: geen van de andere favorieten wist te winnen. Ajax bleef thuis steken op 0-0 tegen de nummer laatst, RKC. PSV verloor uit bij Roda JC, Feyenoord thuis tegen Heracles. Ook PEC Zwolle ging onderuit, op eigen veld tegen AZ. Vitesse en FC Groningen konden bij winst koploper worden, maar speelden tegen elkaar gelijk.

En zo is FC Twente ondanks alles gewoon nog de koploper. Het aantal kandidaten om de Tukkers volgende week te onttronen, is alleen maar toegenomen. Ook Feyenoord, dat achtste staat, kan over een week ineens de ranglijst aanvoeren.

Op eenderde van de competitie – de clubs hebben elf van de 34 wedstrijden gespeeld – heeft de nivellering toegeslagen in de eredivisie. Nooit eerder had de koploper na elf duels zo weinig punten als Twente nu. En nog nooit was het verschil tussen de nummer één en de nummer zeven in deze fase van de competitie zo klein als nu: één punt.

Een andere veelzeggende statistiek betreft de prestaties van de traditionele topdrie: voor het eerst in bijna vijftig jaar wisten Ajax, PSV en Feyenoord twee speelronden achter elkaar geen enkel duel te winnen.

Op basis van deze stand maken zeker negen ploegen nog een gerede kans om kampioen te worden. Telkens als één team even afstand lijkt te nemen van de rest, blijkt het een week later weer punten te laten liggen.

PSV is een goed voorbeeld van deze trend. Aan het begin van het seizoen verraste de nieuwe trainer Phillip Cocu met een piepjonge ploeg vol fris en aanvallend voetbal. Maar na elf wedstrijden ploeteren diezelfde talenten zich door de competitie. Twee weken achter elkaar lieten ze zich verrassen door middelmatige, maar hardwerkende voetballers, respectievelijk van FC Groningen en Roda JC.

Door de uitslagen van dit weekend schoof de ranglijst als een harmonica in elkaar: de toppers lieten punten liggen, de middenmoters wonnen. Hierdoor doet zich de merkwaardige situatie voor dat de nummer dertien, Go Ahead Eagles, op slechts zes punten staat van de koploper. Twee keer winnen en de vlag kan uit in Deventer. Of in Almelo, Breda, Kerkrade.

Als de topclubs veel punten laten liggen, wordt er weleens gezegd: ‘Iedereen kan van iedereen winnen’. Nog nooit moest dat adagium zo letterlijk worden genomen. Het is volkomen onvoorspelbaar of PSV volgende week thuis kan winnen van PEC Zwolle, of Ajax van Vitesse. Feyenoord zal op zijn beurt moeten bidden voor een uitoverwinning in Leeuwarden.

Waarom steekt er dit seizoen geen enkele ploeg bovenuit? Het is dit seizoen een constante dat de topclubs het op inzet afleggen tegen technisch minder begaafde tegenstanders. Behalve PSV overkwam dat dit weekend bijvoorbeeld ook FC Twente, dat ADO bij tijd en wijle overspeelde, maar niettemin drie doelpunten en een nederlaag moest incasseren. Afgetroefd op opportunisme.

Ook de geringe gemiddelde leeftijd van de topclubs speelt een rol. Ploegen als FC Twente, Ajax en PSV spelen met een basiself van gemiddeld zo’n 22 jaar, een gevolg van de financiële uitholling van de eredivisie. Van jonge spelers, hoe talentvol ook, is bekend dat ze nogal eens wisselvallig zijn. Als de tegenstander bovendien fysiek sterk is, gaan ze al snel ten onder.

Op basis van de vorige seizoenen komt er in de tweede seizoenshelft toch weer één club bovendrijven. Al drie jaar achter elkaar verliest Ajax nauwelijks wedstrijden in de maanden maart, april en mei. Maar ook Ajax oogt dit seizoen wankelmoediger dan in voorgaande jaren. Met name het verlies van de Deense middenvelder Christian Eriksen, die naar Tottenham Hotspur ging, doet zich voelen.

Het heeft met deze stand geen enkele zin om te speculeren over titelkandidaten. De laatste twee weken maakte het AZ van de nieuwe coach Dick Advocaat een goede indruk. Is dat dan een kampioenskandidaat? De kans is groot dat een dergelijke voorspelling binnen enkele wedstrijden al weer hopeloos achterhaald blijkt te zijn.

    • Derk Walters