Is er nog toekomst voor Sint met Piet?

Zaterdagavond viel hij me zomaar in de armen. De oudere man dreigde te struikelen over een stuk opgebroken tramrails op het Amsterdamse Leidseplein. Ik kon ’m net opvangen. - Sinterklaas?, zei ik verbaasd.

- Ssst, siste hij streng en hij keek om zich heen of iemand me gehoord had. Hoe herkende u mij?

- Ik heb nog les van u gehad. De hulpsinterklazenschool, lichting ’94. Maar wat doet u hier?

- Lang verhaal. Kunnen we hier ergens zitten, waar ik niet herkend word? Ik moet even op adem komen.

We liepen naar snackbar de Prins en opeens zag ik een bundeltje papieren uit z’n binnenzak steken.

- Is dat niet het logo van McKinsey...?

Sinterklaas zuchtte. Hij legde de papieren op tafel. Het was een powerpointpresentatie. Op de eerste bladzijde stond in vette letters: Haalt Sint 5 december?

Ik hoefde niet aan te dringen. Hij stak zelf van wal. „De problemen zitten veel dieper dan alleen dat debat over Zwarte Piet. Wat mensen vergeten is dat Sint en Piet een tweemanschap zijn. Echte samenwerking. Maar dat dreigt onhoudbaar te worden. Het debat over Zwarte Piet ondermijnt de aantrekkingskracht van het Sinterklaasfeest, maar de langetermijntrends zijn veel onrustbarender. De analyse van McKinsey kraakt mijn organisatie. Als chief executive officer ben ik de span of control kwijt. Te veel springerige Pieten op die boot. Onduidelijke en verouderde werkverhoudingen. Geen nieuwe producten. Mijn corporate governance deugt ook niet. Ze noemen mij een absolute alleenheerser, zonder raad van commissarissen of andere vorm van toezicht. Dat is uit de tijd. De samenleving eist toezicht en controle, zeggen ze, anders wordt het rijtje Vestia, Amarantis, Laurentius straks aangevuld met Sint & Piet. Maar mijn kosten zijn het meest urgente probleem. We zijn te duur geworden. De verwachtingen van het sinterklaasfeest bij jong én oud sluiten niet meer aan bij de economische realiteit. Mensen denken dat ik de nationale verarming van de laatste jaren kan compenseren. Alsof ik in Spanje geen vastgoedverliezen lijd. Alleen versobering kan het sinterklaasfeest redden, analyseert McKinsey. Net als de langdurige zorg, de pensioenen en het ontslagrecht.”

En wat is hun advies, vroeg ik. „Ze hebben een aantal scenario’s opgesteld. Uit hun onderzoek blijkt dat het merk Sinterklaas zo sterk is, dat ik best zelf door kan gaan in een stand alone-variant. Dan moet ik wat taken van Piet overnemen, zoals zelf de zak met cadeaus dragen. Dat is te doen. Dan moet ik een kleinere, lichtere zak kiezen, met minder cadeaus, en die besparing leidt tot lagere kosten en schept ruimte voor een gouden handdruk voor Piet.

„De tweede optie is de relatie met Piet houden, maar herijken. Piet kan zzp’er worden, zoals in de thuiszorg en bij de post. Maar ze noemen ook outsourcing of aanbesteding. De redenering is dat ze in China, India of in Polen kwalitatief vergelijkbare Pieten kunnen leveren tegen een fractie van de kosten. In de aanbestedingsvariant koop ik als Sint de dienstverlening van de Pieten in bij zich daarin specialiserende bedrijven. Dat betekent: lagere kosten en meer kwaliteitspieten. Want laten we eerlijk zijn: ik had de laatste jaren vanwege de crisis geen geld meer voor goeie scholing en opleiding. Knipogend zeggen mijn adviseurs dat dit ook een eind maakt aan de discussie over de kleur van Piet. Bij aanbesteding of outsourcing is een zwarte Zwarte Piet geen relikwie uit een slavernijverleden, maar gewoon de Piet met de beste prijs-kwaliteitsverhouding.”

Hij liet me de laatste pagina van de powerpoint zien. Daar staat: Sint zonder Piet. Less is more!

Hij kijkt naar buiten, naar de lange rij voor de ingang van Paradiso. Was ik nog maar jong, mompelt hij.

Maarten Schinkel en Menno Tamminga schrijven in deze column over economische ontwikkelingen.

    • Menno Tamminga