Borsten die ouder zijn dan de rest van de vrouw

redacteur biologie

De borsten van vrouwen zijn biologisch twee jaar ouder dan hun kalenderleeftijd. En als een vrouw borstkanker heeft kan dat verschil oplopen tot twaalf jaar. Tot die opmerkelijke conclusie komt de Amerikaanse geneticus Steve Horvath van de University of California Los Angeles. Hij publiceerde zijn resultaten in Genome Biology.

Horvath stelde de biologische leeftijd van cellen vast aan de hand van de aanwezigheid van zogeheten methylgroepen op het DNA (een groepje van één koolstofatoom en drie waterstofatomen). Al langer is bekend dat DNA steeds meer bezet raakt met methylgroepen naarmate iemand ouder wordt. Horvath heeft nu geprobeerd hierin een universeel verouderingspatroon te ontdekken.

Hij haalde via openbare databanken op internet bijna 8.000 methyleringsanalyses van andere onderzoekers binnen. In totaal omvatte die dataset 51 gezonde weefsels en celtypen. Daarop liet hij een statistisch programma los dat berekende op welke plaatsen in het DNA de methylering het meest voorspellend was voor de leeftijd van de donor. Een set van 353 methylbindingsplaatsen levert volgens Horvath een betrouwbare verouderingsklok, die niet afhankelijk is van geslacht, weefseltype, ziekte of het apparaat dat gebruikt is voor de analyse van het DNA. Hij stelt zijn leeftijdsvoorspeller gratis ter beschikking aan andere onderzoekers, maar heeft zijn vinding voor de zekerheid toch maar even geoctrooieerd.

Moleculair bioloog Hendrik Marks uit Nijmegen vindt het „elegant onderzoek”, maar vindt ook dat Horvaths klok verder gevalideerd moet worden: „Deze klok is puur gebaseerd op statistische verbanden, niemand weet nog waarom die set van 353 punten op het DNA zo belangrijk is bij veroudering.”

Horvath heeft in zijn onderzoek slechts drie personen kunnen vinden waarvan de methylering van verschillende organen bepaald was, twee mannen en een vrouw. Bij een van de mannen bleek zijn slokdarm (78) ouder dan hijzelf (71) maar zijn penis (60) en zijn nieren (53) waren nog een stuk jonger. Bij de tweede man liep de biologische leeftijd van zijn maag wel twintig jaar voor op de leeftijd van zijn prostaat. Bij de vrouw was het leeftijdsverschil tussen haar eierstokken en borsten zelfs meer dan dertig jaar. Spermadonoren van gemiddeld 36 jaar oud bleken spermacellen te produceren van ietsje boven de 25 jaar.

    • Sander Voormolen